در دورهای که هوش مصنوعی در حال تغییر شیوه آموزش، کار و زندگی است، دسترسی برابر کودکان به اینترنت، زیرساختهای دیجیتال و ابزارهای هوش مصنوعی دیگر یک مزیت جانبی نیست، بلکه بخشی از حق آنها برای دسترسی به فرصتهای آینده است. حفاظت از کودکان در فضای آنلاین ضروری است، اما این حفاظت نباید به قیمت محروم کردن آنها از فرصتهای آموزشی و فناورانه تمام شود. به گفته او، سیاستگذاری صحیح باید همزمان امنیت کودکان و دسترسی آنها به فرصتهای دیجیتال را دنبال کند.
سالهاست وقتی از اینترنت کودکان صحبت میشود، نگاه غالب بر مدیریت خطرها و محدودسازی متمرکز بوده است. این نگرانی البته بیدلیل نیست؛ کودک در فضای آنلاین با موضوعاتی مانند نقض حریم خصوصی، محتوای نامناسب، سوءاستفاده و تهدیدهای امنیتی مواجه است. اما در شرایطی که فناوری و بهویژه هوش مصنوعی با سرعتی بیسابقه در حال تغییر جهان است، سیاست کودک در فضای دیجیتال نمیتواند فقط به حذف خطرها محدود شود.
پرسش اصلی امروز این نیست که چگونه کودک را از اینترنت دور نگه داریم؛ بلکه این است که چگونه اینترنت را به محیطی امن، آموزشی و سازنده برای کودک تبدیل کنیم.
اگر کودکی در یک شهر بزرگ به اینترنت پرسرعت، ابزارهای آموزشی دیجیتال، آموزش برنامهنویسی و ابزارهای هوش مصنوعی دسترسی داشته باشد، اما کودکی دیگر در یک منطقه کمبرخوردار از این امکانات محروم باشد، مسئله فقط یک تفاوت تکنولوژیک نیست؛ مسئله تفاوت در فرصتهای آینده است.
در عصر هوش مصنوعی، عدالت آموزشی دیگر تنها به مدرسه، کتاب و معلم محدود نمیشود. دسترسی به زیرساخت دیجیتال، داده، فناوری و آموزش سواد هوش مصنوعی نیز به بخشی از مفهوم جدید عدالت تبدیل شده است.
اینجاست که نقش رگولاتوری اهمیت پیدا میکند. تنظیمگری در حوزه کودک باید به معنای طراحی قواعد درست برای یک زیستبوم امن و نوآورانه باشد؛ قواعدی که از داده و حریم خصوصی کودکان حفاظت کند، مسئولیت پلتفرمها را مشخص کند و استانداردهای لازم را ایجاد کند، اما همزمان مانع رشد فناوری و نوآوری نشود.
انتظار از سیاستگذار این است که از نگاه صرفاً محدودکننده عبور کند و به سمت ساخت یک اکوسیستم دیجیتال کودک حرکت کند؛ اکوسیستمی که در آن دولت نقش تنظیمگر و تضمینکننده عدالت را ایفا کند، بخش خصوصی امکان نوآوری داشته باشد و دانشگاهها و مراکز علمی در تولید دانش و تربیت نیروی انسانی نقشآفرین باشند.
اکنون زمان آن است که اینترنت کودک در ایران از یک موضوع صرفاً حفاظتی به یک موضوع توسعهای تبدیل شود. کودک ایرانی نباید فقط از آسیبهای فضای دیجیتال محافظت شود؛ باید برای یادگیری، خلاقیت و نقشآفرینی در آینده دیجیتال نیز آماده شود.
تصمیمهایی که امروز درباره دسترسی کودکان به فناوری گرفته میشود، در واقع تصمیم درباره سرمایه انسانی آینده کشور است.
منبع
