اتاق تهران خواستار توقف اجرای مصوبه صدور پروانه خدمات هوش مصنوعی شد

به گزارش پیوست، اتاق بازرگانی تهران در نامه‌ای به معاون اول رئیس جمهوری، محمد رضا عارف نوشته است: الزامات مالی و فنی این مصوبه می‌تواند ورود شرکت‌های کوچک و متوسط، دانش‌بنیان‌ها و استارت‌آپ‌ها به بازار هوش مصنوعی را دشوار و زمینه تمرکز بازار در دست تعداد محدودی از شرکت‌های بزرگ را فراهم کند.

در این نامه که به امضای رئیس اتاق تهران رسیده است، هفت ایراد و نگرانی بخش خصوصی درباره مصوبه کمیسیون تنظیم مقررات ارتباطات برای صدور پروانه AISP را مطرح کرده و خواستار توقف اجرای آن تا تعیین تکلیف نهایی شده است.

یکی از مهم‌ترین انتقادهای اتاق تهران به شرایط ورود به این بازار مربوط می‌شود. طبق این نامه، مصوبه حداقل توان پردازشی ۲۰۰ پتافلاپس با دقت FP16 را در کنار ۵۰۰ میلیارد ریال حق امتیاز اولیه و هزار میلیارد ریال ضمانت‌نامه حسن انجام تعهدات تعیین کرده است. اتاق تهران معتقد است چنین الزاماتی دریافت مستقیم پروانه را برای بخش قابل‌توجهی از شرکت‌های کوچک و متوسط، دانش‌بنیان‌ها و استارت‌آپ‌های هوش مصنوعی بسیار دشوار یا عملاً غیرممکن می‌کند.

از زیرساخت تا SaaS زیر یک پروانه

یکی دیگر از ایرادهای مطرح‌شده، گستردگی دامنه خدمات مشمول پروانه است. براساس نامه اتاق تهران، مصوبه طیف وسیعی از فعالیت‌ها، از زیرساخت پردازشی و خدمات IaaS گرفته تا PaaS، SaaS، مدل‌های هوش مصنوعی، پردازش زبان، تحلیل تصویر، سامانه‌های توصیه‌گر و تولید محتوا را دربر می‌گیرد.

اتاق تهران معتقد است ماهیت، میزان سرمایه‌گذاری و ریسک این فعالیت‌ها یکسان نیست و الزامات مربوط به یک اپراتور بزرگ زیرساختی را نمی‌توان به همان شکل به شرکت‌های نرم‌افزاری، دانش‌بنیان‌ها و توسعه‌دهندگان کاربردهای هوش مصنوعی تعمیم داد.

نگرانی از تمرکز بازار در دست چند اپراتور بزرگ

در این نامه همچنین نسبت به احتمال شکل‌گیری تمرکز اقتصادی در بازار هوش مصنوعی هشدار داده شده است. هرچند مصوبه محدودیتی برای تعداد پروانه‌های قابل صدور تعیین نکرده، اتاق تهران معتقد است الزامات سنگین مالی، فنی و زیرساختی ممکن است در عمل تعداد دارندگان پروانه را به چند اپراتور و شرکت بزرگ محدود کند و سایر فعالان بازار را برای ادامه فعالیت به آنها وابسته سازد.

ابهام درباره وضعیت شرکت‌هایی که پروانه AISP ندارند نیز از دیگر موارد مورد اعتراض است. به اعتقاد اتاق تهران، مصوبه مرز مشخصی میان اپراتور زیرساخت هوش مصنوعی و توسعه‌دهنده یا ارائه‌دهنده محصولات و کاربردهای هوش مصنوعی تعیین نکرده و روشن نیست شرکت‌های فاقد پروانه تحت چه شرایطی می‌توانند با استفاده از زیرساخت دارندگان پروانه، محصولات و خدمات خود را مستقل به بازار عرضه کنند.

الزام رشد سالانه ۵۰ درصدی توان رایانشی

اتاق تهران همچنین الزام دارندگان پروانه به افزایش سالانه حداقل ۵۰ درصدی توان رایانشی از سال دوم را متناسب با فعالیت اپراتورهای بزرگ و سرمایه‌بر دانسته است. در این نامه تاکید شده بخش قابل‌توجهی از نوآوری هوش مصنوعی در شرکت‌هایی اتفاق می‌افتد که مزیت آنها دانش، الگوریتم، مدل و نرم‌افزار است و نه مالکیت زیرساخت‌های عظیم پردازشی.

از نگاه اتاق تهران، ایجاد یک نظام جدید مجوزدهی با الزامات مالی و فنی سنگین برای بازار نوظهور هوش مصنوعی، بدون تفکیک دقیق انواع فعالیت و سطح ریسک آنها، می‌تواند با سیاست‌های کاهش موانع ورود، تسهیل صدور مجوز کسب‌وکارها و توسعه اقتصاد دانش‌بنیان نیز در تعارض قرار گیرد. این اتاق همچنین خواستار مشارکت بخش خصوصی و تشکل‌های تخصصی در بررسی آثار مصوبه بر رقابت، سرمایه‌گذاری و نوآوری شده است.

پیشنهاد تفکیک اپراتور زیرساخت از توسعه‌دهندگان هوش مصنوعی

اتاق بازرگانی تهران پیشنهاد کرده است اجرای مصوبه تا انجام بررسی‌های تکمیلی متوقف و موضوع با حضور وزارت ارتباطات، سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی، اتاق‌های بازرگانی، تشکل‌های تخصصی و فعالان هوش مصنوعی در شورای گفت‌وگوی دولت و بخش خصوصی بررسی شود.

پیشنهاد مشخص اتاق این است که در نسخه بازنگری‌شده، میان اپراتورهای زیرساختی و پردازشی هوش مصنوعی و شرکت‌های توسعه‌دهنده مدل، نرم‌افزار، SaaS و کاربردهای هوش مصنوعی تفکیک روشنی ایجاد شود و الزامات تنظیم‌گری متناسب با ماهیت فعالیت، اندازه کسب‌وکار و سطح ریسک تعیین شود. بر این اساس، الزامات سنگین پروانه‌ای تنها برای فعالیت‌هایی اعمال شود که ماهیت و مقیاس آنها چنین الزاماتی را ضروری می‌کند.

نامه اتاق تهران به معاون اول رئیس جمهور برای توقف اجرای مصوبه صدور پروانه خدمات هوش مصنوعی