امضای توافقنامه میان ایران و آمریکا در ساعتهای اولیه ۲۸ خرداد به وقت تهران، نخستین اثر خود را در بازارها گذاشت. بررسی روند قیمتها در سه روز منتهی به امضای توافق نشان میدهد معاملهگران پیش از اعلام رسمی نیز تا حدی در حال قیمتگذاری سناریوی کاهش تنش بودهاند؛ روندی که باعث افت همزمان داراییهای مبتنی بر ریسک سیاسی ایران از جمله طلا، تتر و ابزارهای مرتبط با نفت شده است.
به گزارش پیوست، دادههای بازار نشان میدهد تتر از ۱۵۸ هزار و ۵۳۲ تومان در ۲۶ خرداد به ۱۵۵ هزار و ۸۶۴ تومان در ۲۸ خرداد رسیده و حدود ۱.۷ درصد کاهش یافته است. طلای آبشده نیز در همین بازه از ۱۶ میلیون و ۱۹۶ هزار تومان به ۱۵ میلیون و ۷۴۰ هزار تومان رسیده و نزدیک به ۳ درصد افت را تجربه کرده است. نقره نیز بیش از ۴ درصد کاهش یافته است.
این همجهتی نشان میدهد بازار در حال واکنش به بخشی از هزینه نااطمینانی سیاسی است. در ماههای گذشته بخشی از قیمت داراییهایی مانند دلار، طلا و حتی برخی ابزارهای مالی مبتنی بر نفت، ناشی از نگرانی نسبت به آینده روابط خارجی، تحریمها و احتمال تشدید تنشها بود. اکنون با امضای توافق، بخشی از این نگرانیها در حال عقبنشینی است.
نکته مهم آن است که افت طلای داخلی بسیار بیشتر از افت انس جهانی بوده است. در حالی که قیمت جهانی طلا طی این سه روز کمتر از یک درصد کاهش یافته، طلای آبشده نزدیک به سه درصد افت کرده است. این تفاوت نشان میدهد عامل اصلی کاهش قیمت طلا در ایران نه بازار جهانی، بلکه افت انتظارات تورمی و کاهش فشار بر بازار ارز بوده است.
در بازار انرژی نیز نشانههای مشابهی دیده میشود. گواهی نفت دیجیتال طی سه روز بیش از سه درصد کاهش یافته است. معاملهگران بهطور سنتی کاهش تنش در خاورمیانه را عاملی برای کاهش ریسک عرضه نفت میدانند. علاوه بر این، هرگونه احتمال افزایش صادرات نفت ایران در آینده میتواند انتظارات بازار نسبت به عرضه جهانی را تغییر دهد و فشار نزولی بر قیمت نفت وارد کند.
در مقابل، بیتکوین برخلاف انتظار برخی فعالان بازار رشد نکرده و از ۶۶ هزار و ۵۷۳ دلار به ۶۴ هزار دلار رسیده است. این موضوع نشان میدهد اثر توافق ایران و آمریکا بر بازار رمزارزها محدودتر از تأثیر آن بر داراییهای وابسته به اقتصاد ایران بوده و معاملهگران بیتکوین همچنان بیشتر به متغیرهای جهانی مانند سیاستهای پولی آمریکا و جریان سرمایه در بازارهای بینالمللی توجه دارند.
با این حال واکنش بازارها هنوز واکنش یک اطمینان کامل نیست. کاهش قیمتها نسبتاً محدود بوده و از رفتار هیجانی فاصله دارد. این موضوع نشان میدهد فعالان اقتصادی هنوز منتظر جزئیات توافق، نحوه اجرای آن و آثار واقعی آن بر تحریمها، صادرات نفت، نقلوانتقالات مالی و تجارت خارجی هستند.
اگر توافق در روزها و هفتههای آینده پایدار بماند و نشانههایی از اجرای عملی آن دیده شود، احتمال ادامه فشار نزولی بر تتر، طلا و سایر داراییهای پناهگاه سرمایه وجود دارد. در مقابل بازار سهام و بخشهایی از اقتصاد که از کاهش محدودیتهای خارجی منتفع میشوند میتوانند مقصد بخشی از سرمایههای خارجشده از بازارهای طلا و ارز باشند.
به نظر میرسد بازار در نخستین رأی خود به توافق، جانب خوشبینی را گرفته است؛ اما این خوشبینی هنوز محتاطانه است و برای تبدیل شدن به یک روند پایدار، به نشانههای بیشتری از اجرای توافق نیاز دارد.
منبع
