معاون علمی و فناوری رئیس جمهوری، تغییر نگاه به یادگیری را نقطه آغاز تحول نظام آموزشی دانست و گفت که در مدل «آموزشی نسل چهارم؛ میناب» با وجود دسترسی دانشآموزان به ابزارهای مختلف برای یافتن اطلاعات، نقش معلم نهتنها کمرنگ نمیشود، بلکه بهعنوان طراح و تسهیلگر موقعیتهای یادگیری پررنگتر خواهد شد. از نظر او شکلگیری شرکتهای اقتصاد دانشبنیان را نیز باید از همین مدارس و دانشآموزان شروع کرد.
بهگزارش پیوست، حسین افشین، معاون علمی و فناوری رئیس جمهوری معتقدست در دورهای که شاهد تغییرات سریع و مستمر در همه زمینهها از جمله اقتصاد و فناوری هستیم، دانشآموزان هم تغییر میکنند و این پرسش مطرح میشود که با وجود دسترسی به ابزارهای مختلفی مانند گوگل، یوتیوب و انواع چتباتهای هوش مصنوعی برای یافتن پاسخ سوالات، نقش مدرسه و معلم چیست؟
مصطفی آذرکیش معاون آموزش متوسطه آموزش و پرورش در رابطه با این موضوع تاکید کرد که فناوری ابزاری در دست معلم است و جای نقش او را نخواهد گرفت. بهگفته او در مدل آموزشی نسل چهارم؛ میناب، دانشآموز محور یادگیری و معلم تسهیلگر است که رعایت ایمنی سایبری و اخلاق فناوری از الزامات آن به شمار میرود.
مدرسه، مبداء اقتصاد دانشبنیان
افشین، معاون علمی و فناوری رئیس جمهوری در نشست مدل آموزشی نسل چهارم؛ میناب «تغییر دیدگاه افراد و معلمان» را عامل اصلی در مسیر تحول آموزش دانست. او معتقد است امکانات و تجهیزات در این فرآیند اهمیت بسیاری دارد اما در ردههای بعدی قرار میگیرند. افشین یکی از ارکان مهم اکوسیستم علم و فناوری را سیستم آموزشی خواند و مفهوم تحول آموزش را عبور از مدارس حافظهمحور به مدارس نوآور معنا کرد. معاون علمی و فناوری رئیس جمهوری معتقدست امروزه دانشآموزان و دانشجویان به بسترها و ابزارهای مختلف و متعددی برای یافتن پاسخ سوالاتشان دسترسی دارند، پس در این شرایط نقش معلم و مدرسه چه خواهد بود؟ او در رابطه با همین موضوع گفت که امروزه در لایههای مختلف شاهد تغییراتی هستیم، برای نمونه اقتصاد به ساختار دادهمحور تغییر یافته و بر اساس فناوری و نوآوری شکل گرفته است، دانشآموزان هم تغییر کردهاند و به ابزارهای مختلفی دسترسی دارند در این صورت مدارس هم باید تغییر کنند و روش تدریس متحول شود. از نظر افشین هر تحول آموزشی قبل از اینکه در کلاس درس دیده شود از نوع نگاه به یادگیری آغاز میشود.
معاون علمی و فناوری رئیس جمهوری با اشاره به فراگیر شدن نقش فناوری در کسب اطلاعات و سوادآموزی، یادگیری را به چهار بخش تقسیم کرد. طبق گفته او بخش اول یا همان مدارس نسل اول که با عصر انقلاب صنعتی همزمان شده بود روی نظم و تکرار تمرکز داشت تا خلاقیت و نوآوری. در یادگیری نسل دوم تبدیل دانش به مهارت یا همان دانستن به توانستن مطرح شد. در نسل سوم هم شاهد این بودیم که دانشآموز به جستوجوگر و سازنده پاسخ تبدیل میشود. افشین، معاون علمی و فناوری رئیس جمهوری درباره نسل چهارم توضیح داد: در نسل چهارم میبینیم که هرچقدر فناوری قدرتمندتر میشود نیاز به معلمانی که تجربه یادگیری را طراحی کنند کمتر نمیشود، بلکه متفاوتتر میشود. از نظر او در این چارچوب و مسیر جدید تحول آموزشی که شاهد بهروزرسانی مستمر نسخههای فناوری و علمی هستیم معلمان باید در شکلگیری موقعیتهای یادگیرنده برای دانشآموزان نقش پررنگتری ایفا کنند و مدارس هم در همان چارچوب نسل فردا طراحی شوند. بدین معنا که یادگیری فعال، خلاقیت، ایجاد چالش، حل مسئله، فراهم شدن مراکز نوآوری و فناوری، استفاده از محیطهای جدید مانند آزمایشگاههای هوش مصنوعی، ابزارهای نوآورانه مانند واقعیت افزوده و مجازی و غیره در این ساختار جا بیفتد.
افشین همچنین گفت که استفاده از هوش مصنوعی و ایجاد فضاهای نوآورانه جزو نقشه راه تحول مدارس ایران است.
معاون علمی و فناوری رئیس جمهوری با اشاره به اقتصاد دانشبنیان افزود که نقطه شروع این اقتصاد را شاید نباید از دانشگاهها یا شرکتهای فناورمحور دید بلکه باید این نقطه را از کلاس درس جستوجو کرد. به باور او دانشآموز از دوران مدرسه و با قرارگیری در معرض این تحولات میتواند نسبت به مفاهیم جدید و فناورانه دیدگاه داشته باشد و با یافتن علاقه و کشف استعدادشان از همان ابتدا در مسیر درست و منتهی به نتیجهای قدم بگذارند.
برتری با معلمان فناور
محمدجواد صدریمهر، معاون توسعه اقتصاد دانشبنیان معاونت علمی درباره مدل «موقعیت یادگیری» طراحی شده توسط معاونت علمی توضیح داد که این مدل روی پلتفرمهای داخلی مدارس صورت میگیرد. کارگاههای خلاقیت و فناوری و نمونهسازی پیشرفته وارد مدارس شدند، کلاس سایت مدارس از یک کلاس ساده مجهز به چند سیستم به یک کلاس سایت برنامهنویسی تبدیل شد، کارگاههای پویانمایی، تولید محتوا و آزمایشگاههای هوش مصنوعی هم ایجاد شدند. طبق گفته او فراهم شدن این امکانات منجر شد تا بهجای ورود تجهیزات به داخل کلاسها، معلمان کلاسهای خود را به داخل این محیطها بیاورند و طرح درس کنند.
صدریمهر درباره نقش و جایگاه معلمان در مدل موقعیت یادگیری در راستای تحول آموزش مدارس گفت: اعتقاد ما این است که هوش مصنوعی از معلم قویتر نیست اما معلمی که بتواند از این ابزار فناورانه استفاده کند نسبت به معلمی که این توانایی را ندارد، قویتر است.
طبق گفته معاون توسعه اقتصاد دانشبنیان معاونت علمی در طراحی این چارچوب، توجه به مهارتهای دانشآموزان مورد تاکید قرار گرفته است. در همین راستا، چهار ساحت هویتی، اجتماعی و مشارکتی، خلاقیت و نوآوری و همچنین علم و فناوری مطرح شد تا مهارت دانشآموزان در این زمینهها و زیرشاخههای آن تقویت شود و ترقی بیابد.
به گفته معاون توسعه اقتصاد دانشبنیان معاونت علمی در ابتدای سال ۱۴۰۴ دستوری از جانب رئیس جمهور به وزارتخانهها صادر شد مبنی بر آنکه هر وزارتخانه باید یک مدرسه در مناطق محروم یا کمبرخوردار بسازد. حسین افشین، معاون علمی و فناوری ریاست جمهوری پیرو این دستور گفتند که قصد ساخت ۲ دبیرستان استعدادهای درخشان دخترانه و پسرانه در شهریار را دارند. صدریمهر اشاره کرد که ساخت این مدارس در نیمه اول سال ۱۴۰۴ با وجود جنگی که اتفاق افتاد و چالشهای مربوط به تردد دشوار بود اما در نهایت با همکاری یک شرکت دانشبنیان این مدارس مهرماه سال گذشته به بهرهبرداری رسید. معاون توسعه اقتصاد دانشبنیان معاونت علمی همچنین گفت: پس از اتمام کار و بازدید رئیس جمهور از مدارس، ایشان تکلیفی را بر عهده ما گذاشتند و گفتند فکر کنید این مدارس، مدارس معاونت علمی است پس آنها را بر اساس مدل مدارس فردا اجرا کنید.
صدریمهر درباره این موضوع توضیح داد که ویژگیهایی چون سرعت تغییرات، عدم قطعیت، وفور اطلاعات و دسترسی به آن و حاکمیت داده همگی زیرمجموعه انقلاب صنعتی چهارم است که باید در مدل آموزشی نسل چهارم مدارس ایران مدنظر قرار بگیرد و با توجه به آن چارچوبی برای مدارس تهیه شود.
طبق گفته صدریمهر، پزشکیان، رئیس جمهور با دیدن نتیجه کار مدارس معاونت علمی، توسعه و گسترش مدل آموزشی نسل چهارم مدارس معاونت علمی را تکلیف بعدی معاونت قرار داد.
صدریمهر، معاون توسعه اقتصاد دانشبنیان معاونت علمی درباره نامگذاری این مدل گفت: در ابتدا اسم این مدل را اتیک انتخاب کردیم اما پس از اتفاق دردناک مدرسه میناب ترجیح دادیم به احترام روح کودکان پاک آن مدرسه، اسم این مدل را به مدل آموزشی نسل چهارم میناب تغییر دهیم.
معلم به فناوری معنا میبخشد
مصطفی آذرکیش، معاون آموزش متوسطه آموزش و پرورش اعلام کرد که اصلاح و بهروزآوری روشهای تعلیم و تربیت در سند تحول آموزش و پرورش مدنظر قرار گرفته که باید با تاکید بر کارگروهی، خلاقیت، فعال بودن و توجه به نقش الگویی معلم صورت بگیرد. او همچنین گفت که مدارس آینده، مهارتمحور و فناورپایه هستند و در اینجاست که نقش معلم پررنگتر میشود. طبق گفته آذرکیش، مدل موقعیت یادگیری در چارچوب تحول آموزش بر اساس طراحی نوین، فناوری و هوش مصنوعی، پژوهشمحوری و موقعیتهای یادگیری شکل گرفته تا کیفیت آموزش و یادگیری را ارتقا دهد. او معتقد است آموزش باید از اینکه چه یاد دادهایم به این نقطه که یادگیری چگونه شکل گرفته است تغییر کند.
معاون آموزش متوسطه آموزش و پرورش گفت که اصل محور-مدل میناب خلاصه نوآورانه و فناورانه از آموزش است. در این چارچوب چگونگی استفاده دانشآموز از فناوری اهمیت مییابد. آذرکیش طراحی آموزش نوین، فناوریهای نوین و هوش مصنوعی، پژوهش و پروژهمحوری دانشآموزان و تنوع موقعیتهای یادگیری را چهار شاخص اساسی موقعیت یادگیری عنوان کرد.
معاون آموزش متوسطه آموزش و پرورش در ادامه گفت: فناوری، ابزاری است که معلم به آن معنا میبخشد و قرار نیست هیچوقت نقش یادگیری، هویتدهی و الهامبخشی را داشته باشد. طبق گفته او توجه به ایمنی سایبری و اخلاق فناوری یکی از مبانی اجباری موقعیت یادگیری عنوان شده است. بهگفته آذرکیش در مدل آموزشی نسل چهارم میناب که مطابق با نسل چهارم انقلاب صنعتی است دانشآموز محور یادگیری و معلم نقش تسهیلگر را خواهد داشت.
منبع
