۸۸ روز محدودیت اینترنت، برای بسیاری از کاربران با نصب VPNهای ناشناس، دانلود فایل از منابع غیررسمی، استفاده از DNSهای متفرقه و متوقف ماندن بهروزرسانیهای امنیتی همراه بوده است. همین موضوع باعث میشود روزهای ابتدایی بازگشت اینترنت، از نظر امنیت سایبری یکی از پرریسکترین دورهها باشد؛ دورهای که در آن هم کاربران عادی و هم کسبوکارها باید قبل از بازگشت به استفاده روزمره، وضعیت امنیتی دستگاههای خود را بررسی کنند.
به گزارش پیوست، اولین اقدام، بهروزرسانی سیستمعامل و نرمافزارهاست. در این مدت بسیاری از گوشیها و لپتاپها وصلههای امنیتی جدید را دریافت نکردهاند و همین موضوع میتواند دستگاهها رادر برابر آسیبپذیریهای شناختهشده ایمن نباشند.
کارشناسان امنیت تاکید میکنند که کاربران باید علاوه بر سیستمعامل، مرورگرها، آنتیویروسها، اپلیکیشنها و حتی افزونههای مرورگر را نیز بهروز کنند؛ چرا که بخشی از حملات سایبری دقیقاً از طریق نسخههای قدیمی نرمافزارها انجام میشود.
در هفتههای گذشته بسیاری از کاربران برای دسترسی به اینترنت از VPNها و ابزارهایی استفاده کردند که منبع مشخصی نداشتند. برخی از این برنامهها میتوانند به دادههای شخصی، فایلها، دوربین، میکروفون یا حتی پیامها دسترسی داشته باشند. به همین دلیل یکی از مهمترین کارها پس از بازگشت اینترنت، بازبینی دسترسی برنامهها و حذف اپلیکیشنهای ناشناس یا تازهنصبشده است؛ بهویژه برنامههایی که دسترسی گسترده برای کنترل بخشهای مختلف گوشی مانند میکروفون، دوربین، فایلها یا موقعیت مکانی دارند.
کاربران همچنین باید افزونههای مرورگر، DNSهای تنظیمشده روی گوشی و لپتاپ و برنامههایی را که هنگام روشن شدن سیستم بهصورت خودکار اجرا میشوند بررسی کنند. مصرف غیرعادی اینترنت، داغ شدن دستگاه، کندی ناگهانی یا خالی شدن سریع باتری میتواند نشانه فعالیت پنهان برخی بدافزارها باشد.
کارشناسان امنیت توصیه میکنند در روزهای اول پس از بازگشت اینترنت، رمز عبور حسابهای اصلی نیز تغییر کند؛ بهویژه ایمیل، پیامرسانها، حسابهای بانکی و شبکههای اجتماعی. فعالسازی احراز هویت دومرحلهای و بررسی نشستهای فعال حسابها نیز اهمیت زیادی دارد؛ مخصوصاً اگر کاربران در هفتههای گذشته روی شبکههای عمومی یا دستگاههای ناشناس وارد حسابهای خود شده باشند.
یکی دیگر از اقدامات مهم، تهیه نسخه پشتیبان از فایلهای مهم است. در دورههای طولانی اختلال اینترنت، احتمال آلودگی دستگاهها به بدافزار یا باجافزار افزایش پیدا میکند و داشتن بکاپ میتواند از نابودی اطلاعات جلوگیری کند. البته کارشناسان توصیه میکنند فایلهای مشکوک یا ناشناس از نسخههای اصلی جدا نگه داشته شوند تا در صورت آلودگی، کل اطلاعات کاربر درگیر نشود.
همزمان کاربران عادی نیز باید در روزهای ابتدایی بازگشت اینترنت با احتیاط بیشتری عمل کنند. لینکها و فایلهایی که از طریق پیامرسانها یا شبکههای اجتماعی دریافت میشوند ممکن است حاوی بدافزار یا صفحات جعلی باشند. برای کارهای بانکی نیز توصیه میشود کاربران فقط از اپلیکیشنها و سایتهای رسمی استفاده کنند و اعلانهای مربوط به ورودهای غیرعادی را فعال نگه دارند تا در صورت دسترسی مشکوک، سریع مطلع شوند.
بازگشت اینترنت برای بسیاری از کاربران به معنای پایان بحران است؛ اما از نگاه امنیت سایبری، تازه مرحله بررسی خسارت آغاز شده است. دستگاههایی که طی ۸۸ روز بدون بهروزرسانی ماندهاند یا روی آنها نرمافزارهای ناشناس نصب شده، ممکن است حتی بعد از بازگشت اینترنت هم ناامن باقی بمانند.
منبع
