استفاده مدارس از پلتفرم اسکایروم تنها در بهار ۱۴۰۵، با توجه به جنگ و بحرانهای مختلف، رشد هشت هزار درصدی داشته و استفاده مدارس از آن ۸۰ برابر شده است. به گفته مدیر ارشد مارکتینگ این پلتفرم، آمار جهانی نشان میدهد آموزش آنلاین در مدارس با سرعتی بیش از میانگین رشد کل بازار آموزش آنلاین در حال توسعه است.
به گزارش پیوست پیمان عمرانی، مدیر ارشد مارکتینگ اسکایروم، در رویداد «تخته سیاه» که با موضوع آینده آموزش آنلاین در مدارس برگزار شد، به رشد استفاده مدارس از اسکایروم تاکید کرد. عمرانی درباره آمار کلی استفاده از این پلتفرم نیز گفت:«اسکایروم تاکنون ۳۵ میلیون شرکتکننده داشته که معادل حدود ۴۱ درصد جمعیت کشور است. همچنین تاکنون ۴۳ میلیون رویداد از طریق اسکایروم برگزار شده است و این پلتفرم توانسته در یک لحظه ۳۳ هزار رویداد را با ۵۴۰ هزار کاربر همزمان مدیریت کند.»
عمرانی همچنین گفت:«در بهار ۱۴۰۵، در استفاده مدارس از اسکایروم رشد ۸ هزار درصدی داشتهایم و استفاده مدارس از این پلتفرم ۸۰ برابر شده است. همچنین در پاییز ۱۴۰۴ نسبت به پاییز ۱۴۰۳، رشد ۱۳۰ درصدی در استفاده مدارس از اسکایروم ثبت شد.»
یادگیری ترکیبی، گیمیفیکیشن و هوش مصنوعی؛ ۳ محور اصلی آینده آموزش
او در بخشی دیگر به روند جهانی آموزش آنلاین پرداخت و گفت:«بر اساس گزارش موسسه Mordor Intelligence، پیشبینی میشود بازار آموزش آنلاین مدارس که در سال ۲۰۲۵ حدود ۹.۲ میلیارد دلار ارزش داشته، تا سال ۲۰۳۲ به حدود ۱۶ میلیارد دلار برسد.»
او سه روند اصلی آینده آموزش مدارس در جهان را، یادگیری ترکیبی، گیمیفیکیشن و هوش مصنوعی دانست و توضیح داد:«یادگیری ترکیبی، پیشران اصلی آینده مدارس و بستر لازم برای توسعه آموزش است. در این مدل، بخشی از آموزش به صورت حضوری و مستقیم با معلم و بخش دیگری با استفاده از ابزارهای دیجیتال و آموزش آنلاین انجام میشود. بسیاری از مدارس بعد از دوران کرونا، یادگیری ترکیبی را به عنوان مدل بهینه آموزشی پذیرفتهاند.»
عمرانی ادامه داد:«روند دوم گیمیفیکیشن یا بازیوارسازی است. استفاده از مکانیزمهایی مانند امتیازدهی، سطحبندی و ایجاد رقابت میتواند تعامل و انگیزه دانشآموزان را یادگیری افزایش دهد. پیشبینی میشود استفاده از این مدل آموزشی تا سال ۲۰۳۰ با نرخ رشد مرکب سالانه ۲۳.۴ درصد افزایش پیدا کند.»
به گفته مدیر ارشد مارکتینگ اسکایروم، هوش مصنوعی میتواند به رشد تفکر انتقادی و تواناییهای اکتشافی دانشآموزان کمک کند. بر اساس این او اشاره کرد که توسعه برنامههای درسی دیجیتال با کمک هوش مصنوعی نیز بین سالهای ۲۰۲۳ تا ۲۰۲۵ حدود ۳۳ درصد رشد داشته است.
نقش آموزش آنلاین در چالشهای نظام آموزشی کشور
به گفته عمرانی، مدیر ارشد مارکتینگ اسکایروم بر اساس آمار آموزش و پرورش، مدارس کشور با کمبود ۱۲۰ هزار معلم و ۳۰ هزار مشاور تحصیلی مواجهاند. همچنین او اشاره کرد که در حوزه فضای فیزیکی نیز کمبودبیش از ۱۰۲ هزار کلاس درسی وجود دارد.
عمرانی همچنین با اشاره به سهم بودجه آموزش از اقتصاد ایران گفت:«هزینه آموزش دولتی در ایران حدود ۲.۸ درصد تولید ناخالص داخلی است، در حالی که یونسکو توصیه کرده بین ۴ تا ۶ درصد تولید ناخالص داخلی به بودجه آموزشی اختصاص پیدا کند.»
او یکی دیگر از پیامدهای تعطیلی مدارس و غیرحضوری شدن آموزش را افت عملکرد تحصیلی دانست و گفت: «حدود ۴۳ درصد افت عملکرد تحصیلی در نتیجه غیرحضوری شدن آموزش و تعطیلیهای ایجادشده گزارش شده است. در واقع بخشی از ظرفیت آموزشی کشور از دست رفته است. از طرف دیگر، برخلاف آلودگی هوا که تعطیلیهای ناشی از آن ماهیتی فصلی دارد، ناترازی انرژی به یک عامل ساختاری تبدیل شده که بر تعطیلی مدارس اثر میگذارد.»
به گفته مدیر ارشد مارکتینگ اسکایروم در این شرایط، برخی مدارس بر اساس برنامهریزی قبلی خود زیرساختهای لازم برای آموزش آنلاین را فراهم کردهاند. او اضافه کرد:« بازار مدارس غیردولتی نیز در استفاده از پلتفرمهای آموزش آنلاین در حال رشد است. سهم دانشآموزان مدارس غیردولتی از ۱۱.۴ درصد در سال ۱۳۹۵ به ۱۵ درصد رسیده است.»
او در پایان به یکی از اقدامات اسکایروم برای ارتقای کیفیت آموزش آنلاین اشاره کرد و گفت: «یکی از اقدامات ما کمپین «معلمِ معلمها» است. در این کمپین، معلمهایی که تجربه موفقی در آموزش آنلاین دارند، تجربه و دانش خود را به دیگر معلمها منتقل میکنند تا کیفیت آموزش آنلاین در مدارس افزایش پیدا کند.»
تاثیر نبود برنامهریزی و زیرساخت مناسب در آموزش آنلاین
فاطمه مقدس، مشاور وزیر رفاه، در بخش دیگری از این رویداد به پیامدهای آنلاین شدن آموزش مدارس بدون برنامه و سیاستگذاری مشخص پرداخت و گفت:«بر اساس پژوهشی که در وزارت رفاه درباره زنان سرپرست خانوار انجام دادهایم، یکی از مهمترین چالشهای نظام آموزشی، فقر یادگیری یا Learning Poverty است. در این وضعیت، ممکن است دانشآموز در نظام آموزشی حضور داشته باشد و حتی پایه تحصیلی او ارتقا پیدا کند، اما در عمل چیزی یاد نگرفته باشد.»
او با اشاره به تاثیر آموزش آنلاین بر کیفیت یادگیری ادامه داد: «فقر یادگیری در دوره آموزش آنلاین به حدود ۷۰ درصد رسید. پس از بحرانها و اتفاقات ناشی از جنگ نیز با بحران کیفیت یادگیری مواجه بودیم. نزدیک به ۴۰ درصد دانشآموزان ما حداقل سطح یادگیری را ندارند و حدود ۷۰ درصد دانشآموزان در دروس پایه، پایینتر از میانگین جهانی یاد میگیرند. این مساله نشان میدهد که صرف توسعه آموزش آنلاین نمیتواند به معنای ارتقای کیفیت یادگیری باشد.»
مقدس با تاکید بر اینکه یادگیری باید محور اصلی سیاستگذاری آموزشی باشد، گفت:« یادگیری یکی از مهمترین موضوعات است. هرچقدر پلتفرمها توسعه پیدا کنند، اگر الزامات یادگیری در آنها در نظر گرفته نشود، ممکن است به افزایش شکافهای نابرابر منجر شود. از سوی دیگر، پیامدهای روانی و اجتماعی آموزش آنلاین نیز اهمیت دارد و میتواند بر مسائلی مانند افسردگی، اضطراب و اعتیاد به صفحه نمایش تأثیر بگذارد.»
او با مقایسه زمان آموزش در ایران و استانداردهای جهانی گفت:« طبق استانداردهای جهانی زمان آموزش حدود ۹۰۰ تا هزار ساعت است، در حالی که این رقم در ایران حدود ۶۰۰ ساعت است. بنابراین پیش از توسعه آموزش آنلاین باید مساله زمان و کیفیت آموزش را نیز در نظر بگیریم.»
او تاکید کرد که آموزش آنلاین باید چارچوب مشخصی داشته باشد و پیرو این موضوع گفت:«آموزش آنلاین باید ضابطه داشته باشد. بعد از جنگ و با وجود برقراری آتشبس، بسیاری از خانوادهها تمایلی به ادامه آموزش آنلاین نداشتند. یکی از چالشهای اصلی ما در آموزش و پرورش، ناپایداری نهاد مدرسه است. ما باید با یک مدرسه واقعی و پایدار مواجه باشیم، نه مدرسهای که یک روز وجود دارد و روز دیگر به دلیل شرایط مختلف تعطیل و آنلاین میشود.»
در انتهای این رویداد، فعالان حوزه آموزش به بررسی چالشها و مزایای آموزش آنلاین و حضوری پرداختند. آنها در کنار طرح دغدغههای خود درباره کیفیت و دسترسی به آموزش، پیشنهادها و راهکارهایی برای بهبود کیفیت آموزش و ایجاد تعادل میان آموزش حضوری و آنلاین ارائه کردند.
به باور برخی با آنلاین شدن آموزش، مسئولیت آموزش از مدرسه به خانواده منتقل میشود. آنها معتقند تکنولوژی به تنهایی نمیتواند نابرابری را کاهش دهد و باید برای تحقق این هدف، برنامهریزی و سیاستگذاری مناسب انجام شود.
برخی دیگر نیز معتقد بودند آموزش آنلاین، میتواند به عنوان مکمل آموزش حضوری، بهویژه در شرایطی که امکان حضور دانشآموزان در مدارس وجود ندارد، مورد استفاده قرار گیرد. با این وجود باید زیرساختهای لازم آن در نظر گرفته شود.
در این نشست هیچیک از مقامات آموزش و پرورش دعوت برگزارکنندگان را برای حضور، تبادل نظر و شنیدن دغدغههای فعالان حوزه آموزش نپذیرفته بودند.
منبع
