گزارش داکس: تیم‌های طراحی با قطع اینترنت ۹۵ درصد بهره‌وری خود را از دست می‌دهند

به گزارش پیوست، در حالی که در شرایط عادی، از هر ۱۰ ایرانی ۸ نفر به اینترنت دسترسی دارند، گزارش تازه استودیو تجربه کاربری داکس نشان می‌دهد رشد اقتصاد دیجیتال ایران طی سال‌های اخیر، وابستگی سنگینی به اینترنت جهانی ایجاد کرده است. جامعه طراحان دیجیتال ایران اکنون به حدود ۱۰۰ هزار نفر رسیده و طی هشت سال گذشته رشدی ۲۷۵ برابری را تجربه کرده است؛ رشدی که این حوزه را از یک بازار کوچک تخصصی به یکی از بخش‌های مهم اقتصاد دیجیتال کشور تبدیل کرده، اما همزمان آسیب‌پذیری آن در برابر محدودیت‌های اینترنتی را نیز افزایش داده است.

این رشد فقط در تعداد نیروها خلاصه نمی‌شود. طراحی تجربه کاربری حالا به یکی از اجزای کلیدی توسعه محصولات دیجیتال تبدیل شده است. نقشی که میان نیاز کاربران و اهداف کسب‌وکار پل می‌زند. داکس در این گزارش اشاره می‌کند که حدود ۵۰ درصد طراحان دیجیتال ایران در حوزه UX فعالیت می‌کنند.

اما مسأله اصلی از جایی آغاز می‌شود که این اکوسیستم، به‌شدت وابسته به ابزارهای آنلاین و پلتفرم‌های بین‌المللی است. بخش بزرگی از فرایند کاری طراحان از تحقیق و یادگیری تا طراحی، همکاری تیمی و تحویل پروژه، بر بستر اینترنت انجام می‌شود.  در میان ابزارها، فیگما به بازیگر مسلط بازار تبدیل شده؛ ابزاری که طبق گزارش داکس، حدود ۷۸ درصد بازار طراحی را در اختیار دارد و ۴۰ درصد بهره‌وری تیم‌ها با کمک آن افزایش پیدا کرده است.

طبق این گزارش تقریباً تمام ابزارهای کلیدی مورد استفاده طراحان ایرانی از فیگما و میرو گرفته تا چت‌جی‌پی‌تی، میدجرنی، لینکدین، آپ‌ورک و دریبل، برای فعالیت نیازمند اتصال پایدار اینترنت هستند.  همین وابستگی باعث شده هر محدودیت یا اختلال اینترنتی، مستقیماً به توقف چرخه کار منجر شود.

داکس در بخش «تأثیرات بر بهره‌وری» گزارش می‌دهد که در زمان قطع اینترنت، استفاده از ابزارهای ابری عملاً متوقف می‌شود و بهره‌وری تیم‌ها بین ۷۰ تا ۹۵ درصد کاهش پیدا می‌کند. پروژه‌ها با تأخیر مواجه می‌شوند و فرایند همکاری تیمی مختل می‌شود.

اما اثرات فقط فنی نیست. گزارش می‌گوید اینترنت مستقیماً با درآمد طراحان رابطه دارد. در برخی مدل‌های کاری، به‌ویژه فریلنسری خارجی، میزان وابستگی درآمد به اینترنت به ۹۵ درصد می‌رسد. حتی در تیم‌های داخلی استارت‌آپی و شرکت‌های بزرگ نیز این وابستگی حدود ۷۰ درصد برآورد شده است.

بر اساس داده‌های این گزارش، در دوره‌های اختلال اینترنتی فعالیت فریلنسرها تا ۷۵ درصد کاهش یافته، ارسال رزومه ۳۴ درصد کمتر شده و انتشار آگهی‌های شغلی حوزه دیجیتال نیز افت محسوسی را تجربه کرده است. داکس همچنین برآورد می‌کند که روزانه حدود ۲ تا ۳ هزار میلیارد تومان خسارت به کسب‌وکارها وارد می‌شود.

بخش نگران‌کننده‌تر گزارش، اثرات بلندمدت قطع اینترنت است؛ جایی که داکس از «مهاجرت»، «عقب‌ماندگی از روندهای جهانی» و «تعدیل نیرو» به‌عنوان پیامدهای پنهان اختلال اینترنت یاد می‌کند. طبق این گزارش، ۵۰ درصد نیروهای دیجیتال تحت تأثیر قطع اینترنت قرار گرفته‌اند و ۱۷ درصد آن‌ها یا با کاهش حقوق مواجه شده‌اند یا شغل خود را از دست داده‌اند.

در میان کسب‌وکارها نیز بیشترین آسیب متوجه استودیوهای گیم، استارت‌آپ‌های B2C اینترنتی و تیم‌های برون‌سپاری و فریلنسرمحور بوده است؛ یعنی همان بخش‌هایی که بیشترین ارتباط را با بازار جهانی و زیرساخت‌های آنلاین دارند.

شاید مهم‌ترین بخش این گزارش جایی باشد که داکس تلاش می‌کند نشان دهد اینترنت برای اکوسیستم طراحی فقط یک ابزار جانبی نیست. اینترنت همان زیرساخت تولید است. وقتی دسترسی پایدار به اینترنت از بین می‌رود، صرفاً چند اپلیکیشن از کار نمی‌افتند؛ بخشی از اقتصاد دیجیتال کشور دچار توقف می‌شود.

گزارش داکس در نهایت به سراغ راهکارها هم رفته و به استفاده از ابزارهای آفلاین یا جایگزین‌های بومی و متن‌باز اشاره می‌کند، اما خود داده‌های گزارش نشان می‌دهد جایگزینی کامل اکوسیستم جهانی طراحی عملاً ساده نیست. بسیاری از ابزارهای اصلی طراحی، همکاری تیمی و پژوهش تجربه کاربری، بر پایه اتصال ابری و همکاری آنلاین ساخته شده‌اند. به همین دلیل، هر سیاستی که اینترنت را به یک زیرساخت ناپایدار تبدیل کند، در عمل مستقیماً بر توان رقابت اقتصاد دیجیتال ایران اثر می‌گذارد.

گزارش کامل تاثیر قطعی اینترنت بر طراحان و پژوهشگران تجربه کاربری