صادق خانی علی اکبری، کارشناس فناوریهای نوین و هوش مصنوعی / شخصیت نوآفرین و نگاه تحولی رهبر جدید انقلاب یک فرصت بزرگ برای ساختن «ایران قوی و هوشمند» است.
اکنون که در حال نگارش این یادداشت هستم یکی از پیچیده ترین مقاطع تاریخ پرفراز و نشیب انقلاب اسلامی ایران است، از یکسو قلبهایمان از شهادت جانسوز حکیم فرزانه و رهبر عالیقدر حضرت آیتالله العظمی سیدعلی خامنهای (قدس الله نفسه الزکیه) که معمار نهضت علمی ایران بودند داغدار است و از سوی دیگر ایران عزیز در برابر تهاجمات ناجوانمردانه استکبار در میانه نبردی سرنوشتساز قرار گرفته که حقانیت و ضرورتِ داشتنِ «ایران قوی» بیش از پیش نمایان شده است.
در این برهه حساس آنچه میتوانست ملت را از ورطه ناامیدی به قلههای پیشرفت برساند، تداوم راه روشن رهبر شهید و انتخاب هوشمندانه و دقیق مجلس خبرگان رهبری در انتصاب حضرت آیتالله سید مجتبی خامنهای که دغدغههایش از جنس «آینده» و «نوآوری» است به عنوان سومین رهبر انقلاب اسلامی که امید را در دل ها زنده نگه داشت و نویدبخشِ فصل جدیدی از «حکمرانی هوشمند» و «توسعه مبتنی بر دانش» شد. انتخابی فراتر از یک انتقال قدرت که میتواند غبار ناامیدی را از چهره اکوسیستم فناوری و نوآوری کشور بزداید و نشاندهنده عبور هوشمندانه نظام از یک بحران و ورود به مرحلهای نوین با درکی عمیق از الزامات زمانه بود.
شناخت عمومی از معظمله، همواره بر تبحر استثنایی ایشان در علوم فقهی و اشراف دقیق بر امور راهبردی و نظامی متمرکز بوده است؛ اما آنچه برای زیست بوم فناوری و نوآوری کشور اهمیتی حیاتی دارد، لایه پنهان و در عین حال قدرتمندِ منظومه فکری حضرت آیتالله سید مجتبی خامنهای در برخورداری از نگاه تحولی است زیرا معظم له نه تنها یک فقیه و استراتژیست هستند بلکه حامی جریان نخبگانی کشور نیز هست.
تحلیل سوابق و رویکردهای معظمله نشان میدهد که فناوری را «ستون فقرات اقتدار ملی» در سده جدید میدانند و با درکی عمیق از تغییر پارادایمهای جهانی بخوبی بر این واقعیت واقفاند که در عصر «جنگهای شناختی» و «رقابتهای الگوریتمیک»، اقتدار ملی دیگر تنها در میدانهای کلاسیک تعریف نمیشود؛ بلکه نبض قدرت در «پردازندهها»، «دادههای بزرگ» و «هوش مصنوعی» میتپد.
علیهذا؛ حضور حضرت آیتالله سید مجتبی خامنهای در جایگاه ولایت، حامل دو پیام راهبردی برای جامعه نخبگان و فناوران کشور است:
1- توجه خاص معظمله به عنوان یک رهبر «نوآفرین» به شبکههای نخبگانی و حمایتهای بیدریغ از دانشمندان جوان فصل نوینی برای تحقق رویاهای بزرگ خود می دانند و برای بدنه جوان و نخبگانی کشور که در پی «امید ملموس» هستند این اطمینان را میدهد که «عصر تکیه بر مغزافزارها آغاز شده است». رهبری که به اهمیت هوش مصنوعی و فناوریهای نوظهور تأکید دارد، به خوبی میداند که سرمایه اصلی این نظام ضریب هوشی جوانانی است که نبض تپنده استارتاپها و شرکتهای دانشبنیان هستند.
یکی از بارزترین و امیدبخشترین ویژگیهای حضرت آیتالله سید مجتبی خامنهای توجه ویژه و ایفای نقش محوری و پدرانه در حمایت از نخبگان علمی و فناوری کشور است که حاصل آن تثبیت جایگاه علمی ایران در منطقه و جهان در زمینههای تخصصی مختلف شده است و همچنین بسیاری از چهرههای شاخص علمی و فناوری کشور، معظمله را از نزدیک میشناسند و ایشان را عضوی همراه و حامی در مسیر پرچالش پیشرفت میدانند. این سرمایه عظیم اجتماعی در میان جامعه نخبگانی، امروز به بزرگ ترین دارایی برای هدایت کشور در شرایط جنگ اقتصادی و فناوری تبدیل شده است
2- شخصیت نوآفرین و نگاه تحولی حضرت آیتالله سید مجتبی خامنهای فرصتی بینظیر برای ساخت ایران قوی و هوشمند است که زیرساختهای علمی آن در دوران پیشین بنا نهاده شده و امروز نوبت به «کاربست» این علوم در تمام ارکان کشور رسیده است. معظم له به دنبال ساختن ایرانی هستند که نه تنها در تجهیزات دفاعی، بلکه در الگوریتمهای هوش مصنوعی، کوانتوم و زیستفناوری نیز در ترازهای برتر جهانی بایستد.
در ساختار فکری و شخصیتی رهبر جدید انقلاب نوآوری و ابداع به عنوان ارزشی بنیادین تعریف شده است و در حوزههای گوناگون به دنبال «ساختن» راههای نو و «ابداع» ساختارهای کارآمد هستند و با درک عمیق از مفهوم «شکستن انحصارات دانشی» و لزوم «گذر از ساختارهای سنتی» که رهنمودهای رهبر شهید نیز بر آن تأکید شده است، میتوانند چابکی و نوآوری را به بدنه حاکمیتی تزریق کنند و این رویکرد خلاقانه بر این باور استوار است که ایران با توجه به منابع انسانی توانمند و ظرفیتهای طبیعی و جغرافیایی گسترده، پتانسیل بالایی برای تبدیل شدن به یک کشور پیشرو در عرصههای نوآورانه دارد
در شرایط کنونی که کشور درگیر جنگ است و دشمن با تحمیل هزینههای سنگین و ایجاد فضای ناامنی به دنبال فلج کردن اراده ملی برای سرمایهگذاری در پروژههای بلندمدت و ریسکپذیر است، نوع نگاه رهبر جدید انقلاب که میتوان آن را «مدیریت ریسک محاسبهشده برای پیشرفت» نامید (که تاکید و حمایت از بسته نگاه داشتن تنگه هرمز نیز به خوبی بیانگر این ویژگی)، یک مزیت راهبردی محسوب میشود زیرا در چنین وضعیتی، رهبری که خود حامی و پرورشدهنده ایدههای جسورانه باشد، میتواند با ایجاد یک «زیستبوم تاب آور هوشمند» در مراکز علمی و فناوری، مانع از توقف چرخه نوآوری شود.
این نگاه تضمینی است برای اینکه شرکتهای دانشبنیان و استارتاپهای حوزه فناوریهای نوین در شرایط بحرانی نه تنها تعطیل نشوند، بلکه با نگاه به آینده، به سمت خلق فناوریهای شالودهشکن حرکت کنند که معادلات قدرت را به نفع ایران تغییر دهند
سخن پایانی
امروز در میانه چالشهای جنگ و تلاطمهای اقتصادی، انتخاب حضرت آیتالله سید مجتبی خامنهای به عنوان سومین رهبر انقلاب اسلامی ایران میتوانند با ایجاد پیوندی مستحکم میان حاکمیت و جامعه نخبگانی و با تزریق تفکر نوآورانه به ساختارهای اجرایی، ایران را به جایگاه اول قدرت هوشمند و خلاق در منطقه ارتقا دهد
این انتخاب فرصتی تاریخی برای عبور از بحرانهای فعلی و بنیانگذاری عصری نوین در پیشرفت ایران اسلامی است و دعوتنامهای است برای تمامی نخبگانی که دل در گروی آبادانی ایران دارند و یک فراخوان بزرگ برای ساختن «ایران قوی و هوشمند» است.
ما در اکوسیستم فناوری و نوآوری کشور این حضور را به فال نیک گرفته و آمادگی خود را برای تحقق رویاهای بزرگ ملی تحت راهبری رهبر جدید انقلاب اعلام میداریم. فصل نوینی آغاز شده است؛ فصلی که در آن «ایمان» و «الگوریتم» برای سربلندی ایران همپیمان میشوند.
آینده، از آنِ ایرانِ هوشمند و نخبگانی است که به تدبیر رهبر خویش ایمان دارند.
منبع
