روزهای پایانی خرداد ماه ۱۴۰۴ با جنگ و اختلال اینترنت و حمله سایبری به برخی از بانکها مواجه بود و تاثیر این حوادث به صورت واضح در تراکنشهای شاپرکی خود را نشان داده است چرا که نمودارهای شاپرک روند نزولی تراکنشها را ثبت کردهاند و تعداد تراکنشهای ناموفق نیز به نسبت افزایش یافته است.
به گزارش پیوست، هر چند بسیاری پیشبینی میکردند موج افزایش میزان خرید روی تراکنشهای بانکی خود را نشان دهد اما به نظر میرسد این پیشبینی غلط از کار درآمد و رفتار خرید مردم تغییر نکرده است بلکه اختلال در اینترنت و شبکه بانکی موجب کاهش تعداد و ارزش تراکنشها شده است.
بر اساس گزارش خرداد ۱۴۰۴ شاپرک، بالغ بر ۴ میلیارد و ۵۰۹ میلیون تراکنش به ارزش ۱۶.۴ همت در شاپرک پردازش شده که نسبت به اردیبهشت ماه کاهش ۳.۳۱ درصدی در تعداد و ۵.۲۴ درصدی در ارزش ریالی داشته است.
تراکنشهای خرداد ۱۴۰۴ به نسبت ماه مشابه در سال ۱۴۰۳ از نظر تعدادی ۰.۹۷ و از نظر ریالی ۳۲.۱۱ درصد رشد داشته است.
طبق جداول شاپرک، ارزش اسمی و حقیقی تراکنشهای خرداد ۱۴۰۴ نسبت به ماه قبل بهترتیب ۵.۲۴ و ۲۹.۲۳ درصد کاهش یافته است. ارزش حقیقی تراکنشها در واقع ارزش تراکنشهای شاپرکی بدون در نظر گرفتن اثرات تورم است.
سهم تراکنشهای موفق از کل تراکنشها
اختلال اینترنت و همچنین اختلال در شبکه بانکی روی تراکنشهای موفق تاثیر مستقیم گذاشته است. طبق گزارش خرداد ماه شاپرک هر چند به صورت کلی ۹۲.۲۷ درصد تراکنشها موفق بوده است اما واقعیت آن است که میزان تراکنشهای ناموفق نسبت به ماه گذشته بیش از ۳ درصد افزایش یافته است و اگر هر ماه بیشترین میزان خطا به دلیل خطای کاربر بوده اما در این دوره شاپرک اعلام کرد که خطای صادرکنندگی بیش از دو برابر شده است. خطای صادر کنندگی ۱۱۸.۵۸ درصد افزایش یافته است.
البته با توجه به قطع دسترسی کاربران بانکهای سپه و پاسارگاد به حسابشان در یک دوره زمانی چند روزه این میزان افزایش خطای صادر کنندگی قابل پیشبینی بود.
همچنین میزان خطای شاپرکی نیز تقریبا نسبت به ماه گذشته ۱۰ درصد افزایش یافته است.
طبق این بررسی بروز خطای کاربری نیز، مهمترین علت بروز خطاها بوده و ۸۲.۷۱ درصد از کل تراکنشهای خطا در خرداد را شامل شده است.
عملکرد هر ابزار پذیرش به لحاظ تعداد و مبلغ تراکنشها
بر اساس گزارش خرداد ماه شاپرک، کارتخوان فروشگاهی با سهم ۹۱.۷۳ درصدی بیشترین تعداد تراکنش را در بین سایر ابزارهای پذیرش داشته است و ابزارهای پذیرش اینترنتی و کدهای دستوری (USSD) به ترتیب در جایگاههای بعدی قرار دارند.
سهم تعدادی و مبلغی تراکنشهای ابزار کارتخوان فروشگاهی در خرداد ۱۴۰۴ نسبت به ماه گذشته به ترتیب افزایش ۰.۴۵ و ۴.۳۱ درصدی داشته است.
تعداد و مبلغ تراکنشهای ابزار پذیرش اینترنتی در خرداد ۱۴۰۴ نسبت به ماه گذشته به ترتیب کاهش ۰.۵۱ و ۴.۳۲ درصدی را تجربه کرده است. در بررسی تعداد و مبلغ تراکنشهای ابزار پذیرش کدهای دستوری (USSD) نیز به ترتیب افزایش ۰.۰۶ و ۰.۰۰۶ درصدی دیده میشود.
طبق گزارش عملکردی شاپرک، تعداد و مبلغ تراکنشهای ابزار کارتخوان فروشگاهی در خرداد ماه ۱۴۰۴ نسبت ماه مشابه سال گذشته به ترتیب با کاهش ۰.۰۱ و افزایش ۰.۶۲ درصدی همراه بوده.
تعداد و مبلغ تراکنشهای ابزار پذیرش اینترنتی نیز به ترتیب افزایش ۰.۲۲ و کاهش ۰.۵۹ درصدی را تجربه کردهاند. همچنین در زمان مشابه تعداد و مبلغ تراکنشهای ابزار پذیرش کدهای دستوری (USSD) به ترتیب با کاهش ۰.۲۰ و ۰.۰۳۲ درصدی همراه بوده است.
جداول شاپرک نشان میدهد که نسبت به ماه گذشته سهم تعدادی خدمت «خرید کالا و خدمات» از کل تراکنشها با کاهش همراه بوده است.
همچنین خدمات «پرداخت قبض و خرید شارژ» و «ماندهگیری» افزایش یافته است. سهم تعدادی تراکنشهای «خرید کالا و خدمات» نسبت به ماه گذشته کاهش ۰.۰۹۴ درصدی، «پرداخت قبض و خرید شارژ» افزایش ۰.۰۰۶ درصدی و سهم تعدادی تراکنشهای «ماندهگیری» با افزایش ۰.۰۸۹ درصدی مواجه بوده است. سهم مبلغی تراکنشهای «خرید کالا و خدمات» نیز در خرداد ماه با افزایش ۰.۱۳۵ درصدی همراه بوده که میزان افزایش یافته از سهم مبلغی تراکنشهای «پرداخت قبض و خرید شارژ» کم شده است.
بررسی عملکرد کلی شرکتهای ارائه دهنده خدمات پرداخت
در شاخص سهم تعدادی و مبلغی تراکنشها، شرکت «پرداخت الکترونیک سامان» به ترتیب با سهم ۲۰.۹۰ و ۲۱.۲۳ درصدی جایگاه اول را به خود اختصاص داده است. در این ماه اختلاف سهم تعدادی و مبلغی شرکت «به پرداخت ملت»، دومین شرکت بازار، با شرکت «پرداخت الکترونیک سامان» به ترتیب حدود ۱.۴۹ و ۰.۰۵ درصد است. جداول شاپرک نشان از این دارد که در مولفه سهم تعداد، بین شرکتها جابهجایی رخ نداده است.
در خرداد ماه، شرکت «پرداخت الکترونیک سامان» با پوشش ۱۹.۹۱ درصدی از مبالغ بازار کارتخوان فروشگاهی، بالاترین سهم را در اختیار خود دارد. شرکت «به پرداخت ملت» در خرداد ماه از مبالغ ابزار پذیرش کدهای دستوری (USSD) با پوشش ۴۸.۲۲ درصدی دارای بالاترین سهم است. در ابزار پذیرش اینترنتی نیز شرکت «به پرداخت ملت» با پوشش ۲۹.۸۰ درصدی دارای بالاترین سهم در این ابزار است.
بیشترین اختلاف بین سهم مبلغی تراکنشهای ابزار پذیرش کارتخوان فروشگاهی نسبت به ماه گذشته با افزایش ۰.۳۸ درصدی به شرکت «پرداخت الکترونیک سامان» تعلق دارد. همچنین شرکت «پرداخت الکترونیک سداد» در ابزار پذیرش اینترنتی با کاهش ۳.۰۴ درصدی بالاترین اختلاف را نشان میدهد. شرکت «تجارت الکترونیک پارسیان» با ۰.۶۵ درصد کاهش نیز دارای بیشترین اختلاف سهم در مبلغ تراکنشهای ابزار پذیرش کدهای دستوری (USSD) است.
طبق گزارش شاپرک، بیشترین اختلاف بین سهم تعدادی در تراکنشهای خرید در ماه خرداد نسبت به اردیبهشت با افزایش ۰.۳۱ درصدی به شرکت «به پرداخت ملت» متعلق است. در تراکنشهای «پرداخت قبض و خرید شارژ» شرکت «به پرداخت ملت» با افزایش ۰.۵۶ درصدی دارای بیشترین اختلاف سهم تعدادی است. بیشترین اختلاف سهم تعدادی در تراکنشهای «ماندهگیری» نیز برای شرکت «آسان پرداخت پرشین» با کاهش ۰.۲۸ درصدی است.
منبع
