هوش مصنوعی میتواند از پیشبینی تقاضا و قیمتگذاری تا طراحی برنامه سفر و تحلیل تجربه مسافران، گردشگری را دادهمحورتر و شخصیتر کند؛ اما فعالان این حوزه هشدار میدهند اگر فناوری جای ارتباط انسانی، راهنمای محلی و تجربه واقعی مقصد را بگیرد، بخش مهمی از معنای سفر از دست میرود.
به گزارش پیوست، در پنل «هوش مصنوعی در خدمت توسعه صنعت گردشگری» هومن نجفی، کارشناس گردشگری، گفت: محصول گردشگری برخلاف بسیاری از محصولات دیگر، ماهیتی غیرملموس دارد و فناوری میتواند به ملموستر شدن آن کمک کند. او توضیح داد که هوش مصنوعی و ابزارهای دیجیتال به گردشگر کمک میکنند پیش از تصمیمگیری، تصویر روشنتری از مقصد، خدمات و تجربهای که قرار است داشته باشد، به دست آورد.
نجفی گردشگری را دیگر صرفاً یک صنعت ندانست و از آن با عنوان «فراصنعت» یاد کرد؛ زیرا حوزههای متعددی از اقتصاد را به هم متصل میکند و اتفاقی در یک بخش دیگر میتواند مستقیماً بر ورود گردشگر، درآمد کسبوکارها و تصویر مقصد اثر بگذارد.
داده، زیرساخت اصلی گردشگری هوشمند
احسان افسری، عضو هیات علمی دانشگاه آزاد و کارشناس کسبوکار، مسئله داده و پژوهش کاربردی را در مرکز توسعه گردشگری هوشمند قرار داد. او گفت: یکی از چالشهای اصلی دانشگاهها و پلتفرمها، کمبود پژوهشهای کاربردی در این حوزه است؛ پژوهشهایی که بتوانند داده را به تصمیم، خدمت و مزیت رقابتی تبدیل کنند.
افسری کاربرد هوش مصنوعی در گردشگری را به سه مرحله پیش از سفر، حین سفر و پس از سفر تقسیم کرد. به گفته او، در مرحله پیش از سفر میتوان با تکیه بر دادههای قبلی و تجربه دیگر گردشگران، اطلاعات مورد نیاز را در اختیار کاربر قرار داد و از طریق یک رابط کاربری مناسب، مقصدها، مسیرها، مکانهای دیدنی و خدماتی را پیشنهاد کرد که با علاقه و سابقه او هماهنگ است.
او افزود: در زمان سفر نیز شرکتهای ایرانی میتوانند با استفاده از هوش مصنوعی و فناوری، خدماتی متفاوت و رقابتپذیر طراحی کنند. افسری معتقد است که این بخش هنوز در ایران کمتر از ظرفیت واقعی خود مورد استفاده قرار گرفته و میتواند به نقطه تمایز شرکتهای فعال در بازار گردشگری تبدیل شود.
افسری گفت: هوش مصنوعی قرار نیست جای انسان را در گردشگری بگیرد، بلکه میتواند بهعنوان ابزار مشاوره و تصمیمگیری در کنار انسان قرار بگیرد. او استفاده از واقعیت افزوده را نیز یکی از فرصتهای مهم این حوزه دانست؛ ابزاری که میتواند پیش از انتخاب یا تغییر مقصد، بخشی از تجربه مقصد را به گردشگر نشان دهد تا او با تصویر واقعبینانهتری تصمیم بگیرد.
فناوری نباید تجربه انسانی را کمرنگ کند
نجفی، کارشناس گردشگری در بخش دیگری از پنل، نسبت به وابستگی بیش از اندازه صنعت گردشگری به هوش مصنوعی هشدار داد. او گفت: آینده این وابستگی روشن نیست و ممکن است جامعه در مقطعی از اتکای گسترده به فناوری خسته شود و دوباره به دنبال تجربه انسانیتر سفر برود.
او کاهش نقش مشاغلی مانند راهنمای گردشگری را یکی از نگرانیهای اصلی این مسیر دانست. به گفته نجفی، اگر ارتباطات انسانی در سفر تضعیف شود، کیفیت تجربه گردشگر نیز کاهش مییابد. بنابراین، باید از همین حالا برای استفاده از هوش مصنوعی چارچوبی تعریف شود که فناوری نقش انسان را حذف نکند.
مصطفی سروی، معاون گردشگری داتوان، هم گفت: مهمترین کاربردهای هوش مصنوعی در گردشگری، پیشبینی تقاضا، قیمتگذاری هوشمند و شخصیسازی خدمات است. به گفته او، کسبوکارها میتوانند با تحلیل دادههای مشتریان، زمان و میزان تقاضا را پیشبینی کنند و خدماتی مانند پیشنهاد غذا، اقامت یا امکانات را بر اساس سلیقه هر مسافر تنظیم کنند.
سروی تأکید کرد که هوش مصنوعی نباید صرفاً برای نمایش فناوری یا جذابتر کردن محصول به خدمات گردشگری اضافه شود. از نگاه او، این فناوری باید در خدمت تجربه مشتری باشد؛ چرا که هرچه سفر متناسبتر با نیازهای گردشگر طراحی شود، رضایت او نیز افزایش مییابد. او در عین حال یادآور شد که هوش مصنوعی همچنان خطا دارد و استفاده از آن باید با توجه به محدودیتهای فعلی فناوری انجام شود.
طبق گفته حاضران در پنل هوش مصنوعی میتواند گردشگری را از مرحله پیش از سفر تا زمان حضور در مقصد و پس از بازگشت، هوشمندتر و شخصیتر کند؛ اما شرط موفقیت آن، توسعه زیرساخت داده و حفظ نقش انسان است. فناوری باید به گردشگر کمک کند مقصد را بهتر بشناسد، انتخاب دقیقتری داشته باشد و خدمات متناسبتری دریافت کند، نه اینکه ارتباط او با فرهنگ، مردم و تجربه واقعی سفر را از میان ببرد.
منبع
