روایت تابآوری، نه رقابت بر سر رشد و جذب سرمایه، محور اصلی دور نخست سومین دوره جایزه نوآوری آزاده با شعار «جنگ، تابآوری، آینده» بود؛ رویدادی که در آن ۲۲۰ استارتآپ ارزیابی شدند و ۱۳ تیم برتر، تجربههای خود از حفظ و ادامه فعالیت کسبوکارشان در شرایط بحرانی را با دیگران به اشتراک گذاشتند.
به گزارش پیوست، رویا کوهستانی، رئیس کمیته اجرایی جایزه نوآوری آزاده و مدیرعامل انجمن ملی زنان کارآفرین، با مروری بر دو دوره گذشته این جایزه، هدف از برگزاری آن را توانمندسازی زنان، بهویژه در استارتآپهای مبتنی بر فناوریهای نوآورانه، عنوان کرد و گفت این جایزه برای ادامه مسیر و زنده نگه داشتن میراث حرفهای آزاده داننده در حوزه کارآفرینی شکل گرفته است.
او با اشاره به اینکه جایزه نوآوری آزاده هر یکونیم تا دو سال یکبار برگزار میشود، افزود: «در فاصله میان دورهها نیز ارتباط ما با تیمها قطع نمیشود. بهصورت مستمر وضعیت آنها را ارزیابی میکنیم و اگر به منتورینگ یا مشاوره نیاز داشته باشند، این خدمات را به شکل رایگان در اختیارشان قرار میدهیم.»
در ادامه، مهرک محمودی، رئیس کمیته رسانه جایزه نوآوری آزاده و سردبیر ماهنامه پیوست، با اشاره به تغییر رویکرد این دوره گفت: «سال گذشته، با توجه به بحرانهای پیاپی، در فرایند برگزاری جایزه به این نتیجه رسیدیم که پیش از هر چیز باید خودمان تابآور باشیم.»
او با اشاره به تغییر معیارهای موفقیت در اکوسیستم استارتآپی اضافه کرد: «امروز دیگر شترهای تابآور جای یونیکورنها را گرفتهاند. در خاورمیانه، تابآوری یک انتخاب نیست، بلکه یک ضرورت است. به همین دلیل، در این دوره علاوه بر معرفی تیمهای برتر، تلاش کردیم فضایی برای یادگیری و انتقال تجربههای تابآوری فراهم کنیم.»
مریم خاوازی، رئیس شورای راهبردی جایزه نوآوری آزاده و بازرس انجمن صنفی زنان کارآفرین هم با اشاره به شخصیت آزاده داننده، او را نماد اخلاق حرفهای، نوآوری و مسئولیتپذیری اجتماعی توصیف کرد و اضافه کرد: «جایزه نوآوری آزاده تنها یک رقابت نیست، بلکه ادامه راه و اندیشه آزاده داننده است. آینده اکوسیستم نوآوری بدون نقشآفرینی زنان معنا نخواهد داشت.»
او با بیان اینکه نگاه جایزه در این دوره تغییر کرده است، گفت: «امسال به جای تمرکز بر شاخصهایی مانند رشد درآمد یا جذب سرمایه، کیفیت تصمیمگیری در شرایط سخت، حفظ سرمایه انسانی، اعتماد مشتریان و مدیریت شکنندگی کسبوکارها را ارزیابی کردیم. برای ما مهم بود که کسبوکارها فقط از بحران عبور نکنند، بلکه از دل آن تجربه، بلوغ و قدرت بیشتری به دست آورند.»
رئیس شورای راهبردی جایزه نوآوری آزاده مهمترین تفاوت این دوره را تغییر نگاه از رقابت به یادگیری جمعی دانست و گفت: «اینجا نیستیم که فقط چند برند را معرفی کنیم، بلکه میخواهیم روایت زنانی را بشنویم که با شجاعت، امید و مسئولیتپذیری از دل بحرانها عبور کردهاند. این روایتها سرمایهای برای کل اکوسیستم نوآوری ایران است.»
او همچنین از جمعآوری بیش از ۲۲۰ روایت از زنان کارآفرین سراسر کشور خبر داد و گفت این روایتها به همراه آثاری که تا شهریورماه به دبیرخانه ارسال میشوند، مستندسازی و در قالب ویژهنامهای منتشر خواهند شد تا به منبعی دانشی برای اکوسیستم نوآوری کشور تبدیل شوند.
استانداردسازی؛ ابزار عبور از بحران
علی آذرکار، دبیر و عضو سابق هیاتمدیره سازمان نظام صنفی رایانهای نیز در این رویداد از برگزاری دو نشست تخصصی رویداد آزاده در شهریورماه خبر داد و گفت: «یکی از این نشستها به حوزه استانداردسازی و دیگری به معماری کسبوکار اختصاص دارد.»
او با تاکید بر اهمیت استانداردسازی گفت: «استانداردها ابزاری هستند که به ما کمک میکنند از تجربه دیگران استفاده کنیم. این امکان به ویژه برای استارتآپها به استفاده بهینه از منابع، کاهش ریسک و افزایش تابآوری کمک میکند. هر استارتآپی که وارد مسیر رشد میشود، باید اجزای مختلف کسبوکار خود را به درستی تعریف و ساماندهی کند. معماری کسبوکار به کنار هم قرار گرفتن این اجزا و مشخص شدن نقش و مسئولیت هر بخش در راستای چشمانداز مجموعه کمک میکند. به همین دلیل این حوزه نیز اهمیت زیادی دارد و امیدواریم در نشست شهریورماه بتوانیم ابعاد مختلف آن را بررسی کنیم.»
تابآوری و رویکرد برخی تیمهای منتخب جایزه نوآوری آزاده
بهار فراهانی، رئیس کمیته علمی سومین رویداد جایزه نوآوری آزاده، در پنل «تابآوری» با اشاره به فرایند انتخاب استارتآپها گفت: «از میان ۲۲۰ استارتآپی که ثبت نام کردند، تعدادی انتخاب آنها شدند و از آنها خواستیم، ویدیویی یک دقیقهای به همراه یک صفحه روایت از خودشان برایمان بفرستند. در نهایت نیز قرار است هفت استارتآپ از تهران و ۶ استارتآپ از شهرستانها به معرفی استارتآپ خود و چگونگی عبور از بحران و تابآوری بپردارند.»
او با اشاره به نمای کلی جامعه آماری از نگاه تابآوری استارتآپهای حاضر در دور اول سومین دوره جایزه آزاده نیز گفت: «۵۱.۴ درصد تیمها وضعیت تابآوری خود را خوب یا عالی ارزیابی کردهاند. ۸۵.۹ درصد اعلام کردهاند که با وجود بحران، یا درحال رشد هستند یا فعالیت اصلی خود را حفظ کردهاند و تنها، ۰.۹ درصد تصمیم به تعطیلی کامل دارند.»
به گفته او مهمترین چالش استارتآپها در دوره بحران، نیز به ترتیب محدودیتهای فنی، اینترنت یا زیرساخت، بیثباتی شرایط و نامشخص بودن آینده، کاهش درآمد مشتری یا بازار، فشار روانی، فرسودگی یا ناامیدی و از دست دادن اعضای تیم یا افت انگیزه بوده است.
در ادامه نیز تیمهای منتخب حاضر در رویداد به ارائهای از مدل تابآوری در جنگ پرداختند و برخی از تیمهای مستقر در شهرستان، به دلیل شرایط جنگی، این ارائه را به صورت برخط انجام دادند؛ راهکارهایی که در نهایت آنها را از بحران نجات داد.
صفورا طهماسبی، مدیر استارتآپ ST. Pilates است و در مدت جنگ به دلیل تعطیلی باشگاه، اقدام به ساخت دستگاهی کرد که ورزش را محدود به مکان و زمانی خاص نکند. از سوی دیگر، در مدت بحران این تیم اپلیکیشنی نیز طراحی کرده است که از طریق آن برنامههای تمرینی و تغذیه در اختیار کاربران قرار گیرد.
عارفه اورنگ هم که همبنیانگذار شرکت باکسورنگ با معرفی فعالیت این مجموعه گفت: «این شرکت برای سازمانها هدایای سازمانی طراحی میکند. در مدت جنگ با وجود شرایط بحرانی، توانستیم رشدی دو برابری را تجربه کنیم، زیرا کاری را که برای آن شکل گرفته بودیم متوقف نکردیم و تلاش کردیم تجربه مثبت مشتریان را حفظ کنیم.»
هاجر زارعی، از مدیران شرکت ایده بنیان راد، با معرفی فعالیت شرکت خود گفت که این مجموعه با استفاده از فناوری مایکروویو، باطلههای معدنی را به محصولات ارزشمند برای صنایع مختلف تبدیل میکند. به گفته او مهمترین بحران این مجموعه از دست دادن منابع انسانی بود. او در مورد راهکار این شرکت میگوید: «ما در نهایت از مدل محصولمحور به سمت پلتفرممحوری حرکت کردیم و زیرساختی ایجاد شد که افراد و فناوریهای مختلف بتوانند به صورت مستقل در آن ارزشآفرینی کنند.»
ندا نجاتاصل، همبنیانگذار استارتآپ GRE هم در ارائهای با اشاره به اینکه این مجموعه با این پرسش شکل گرفت که چرا فرایند چربیگیری در صنعت چرم همچنان باید وابسته به نفت باشد، گفت: «بزرگترین دستاورد در بحران ما این بود که فهمیدیم اگر علم در کنار تجربه قرار بگیرد، حتی در سختترین روزها نیز میتوان امید را حفظ کرد و به مسیر ادامه داد.»
مریم سادات بهبهانی، همبنیانگذار استارتآپ دورج که مجموعه در حوزه تولید کیف پولهای سختافزاری فعالیت است در مورد رویکرد تابآوری این مجموعه گفت: «برای باقی ماندن ناچار بودیم تغییر کنیم و رشد متفاوتی را تجربه کنیم. به همین دلیل مدل کسبوکارمان را بازنگری کردیم، هزینهها را کاهش دادیم، ساختار تیم را واقعیتر کردیم و متوجه شدیم منابع مالی و انرژی مجموعه در کدام بخشها هدر میرود.»
معصومه باقری هم که مدیرعامل استارتآپ گاماتک (استارتآپی در حوزه تولید تجهیزات رادیوپرتو و پزشکی هستهای) است با اشاره به تجربه این مجموعه در دوران جنگ گفت: «مرکزی که بردهای الکترونیکی محصولاتمان در آن تولید میشد، هدف حمله قرار گرفت و به طور کامل از بین رفت. پس از این اتفاق، مونتاژ تجهیزات را در زیرزمین خانه آغاز کردیم تا بتوانیم فعالیت شرکت را متوقف نکنیم. همچنین به دلیل کمبود تجهیزات در دوران جنگ، ناچار به باز طراحی شد برخی محصولات خود شدیم تا سفارشهای مشتریان را در موعد مقرر تحویل دهیم.»
سحر محمدی، از مدیران کیمیا تجارت پیشگامان سحر هم با اشاره به اینکه در مدت جنگ صادرات این شرکت از مسیر جنوب کاملا متوقف شد گفت: «برای عبور از این شرایط، مسیر صادرات را به شبکه ریلی و مرزهای شمالی کشور منتقل کردیم و از مسیرهای جایگزین برای حفظ بازارهای صادراتی استفاده کردیم. همین موضوع باعث شد کشورهای منطقه CIS همکاری خود را با ما ادامه دهند.»
استارتآپهای بلوفیش و دیارمو نیز ازجمله تیمهایی بودند که به صورت برخط به ارائهای در مورد رویکرد تابآوری کسبوکارشان پرداختند. بلوفیش با هدف قرار دادن بازارهای محلی و بیمارستان هرمزگان توانست محصولات خود را بفروشد. تیم دیارمو نیز که صادرات محصولاتشان به روسیه با مشکل روبهرو شده بود، تصمیم گرفتند از طریق آموزش تجارت با روسیه منبع درآمدی جایگزینی در نظر بگیرند و از فروپاشی خود جلوگیر کنند.
تابآوری مفهومی مختص به ایران نیست
فرزین فردیس، عضو هیاترئیسه اتاق بازرگانی تهران هم در بخشی از این رویداد با بیان اینکه تابآوری مفهومی مختص ایران نیست، گفت: «هر جامعهای که با بحران یا تغییرات ناشی از فناوری روبهرو شود، به تابآوری نیاز خواهد داشت. آنچه اهمیت دارد خود واژه تابآوری نیست، بلکه شناخت عواملی است که باعث میشود سازمانها به دستورالعملها و سازوکارهایی برای عبور از بحران نیاز پیدا کنند.»
او ابهام را وضعیتی توصیف کرد که در آن رابطه علت و معلولی مشخص نیست و تصمیمگیری دشوار میشود. فردیس راهکار مواجهه با این شرایط را آزمون و خطا دانست و گفت: «باید فرضیههای مختلف را آزمایش کرد تا بتوان از نتایج آنها برای تصمیمگیریهای بعدی استفاده کرد.»
او در بخش دیگری از این رویداد با اشاره به اهمیت تغییر نگاه مدیران گفت: «بسیاری از باورهایی که امروز به آنها تکیه میکنیم، متعلق به شرایط گذشته هستند و باید کلیشهها را کنار بگذاریم.»
به گفته او، یکی از رایجترین کلیشهها این است که تنها رهبر سازمان یا کارآفرین مسئول عبور از بحران است، در حالی که تمام اعضای تیم میتوانند منشا راهحل باشند و به همین دلیل پاسخ بسیاری از بحرانها را باید در دل خود سازمان جستوجو کرد.
رضا یزدانپناه، مدیر بخش سرمایهگذاری گلرنگ ونچرز هم با اشاره به اینکه خود گلرنگ نیز از دل تابآوری متولد شده است، گفت: هیچ نسخه واحدی برای نوآوری و تابآوری استارتآپها وجود ندارد، هر کسبوکار باید متناسب با شرایط و نیازهای خود بررسی کند که چگونه میتواند در بحران دوام بیاورد و مسیرش را ادامه دهد.
یزدانپناه با اشاره به شرایط کنونی کشور گفت: «امروز نیز در شرایط جنگ قرار داریم و ممکن است اتفاقات سختتری در پیش باشد، اما بنبست به معنای پایان مسیر نیست. همیشه راهکارهایی برای زنده نگه داشتن کسبوکار و ادامه فعالیت وجود دارد.»
سولماز وزیرزاده، کارشناس مالی هم با تاکید بر اهمیت حمایت معنوی از استارتآپها گفت: «مهمترین نیاز استارتآپها سرمایه نیست، بلکه این است که به آنها ایمان آورده شود.»
در پایان دور اول سومین جایزه نوآوری آزاده از تیمهای حاضر در رویداد، که به ارائهای در مورد مدیریت بحران و مدل تابآوری در کسبوکار خود پرداختند، تقدیر شد.
منبع
