طرح سرباز امریه شرکتهای دانشبنیان که قرار بود با تمدید دو ساله به یکی از ابزارهای تثبیت نیروی متخصص در اکوسیستم فناوری تبدیل شود، بار دیگر و با جنگ رمضان درگیر شرایط جنگی شده است. حال به نظر میرسد معاونت علمی در حال رایزنی برای جلوگیری از توقف امریه «سرباز نخبه» است.
به گزارش پیوست، پس از جنگ تحمیلی ۱۲ روزه در خرداد ۱۴۰۴، اجرای طرح «سرباز امریه شرکتهای دانشبنیان» برای مدتی با تعویق و ابهام در اجرا مواجه شد. اما با پیگیریهای معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان ریاستجمهوری، این معاونت در دیماه ۱۴۰۴ از تمدید دو ساله طرح سرباز امریه شرکتهای دانشبنیان با موافقت ستاد کل نیروهای مسلح خبر داد. خبری که در دیماه نیز بهصورت رسمی منتشر شد و در آن معاونت علمی تأکید کرد سالانه حدود هزار و ۵۰۰ نیروی متخصص میتوانند از این ظرفیت استفاده کنند. حال به نظر میرسد اجرای این طرح با ابهام مواجه شده است.
طرح امریه دانشبنیان به شرکتهای دانشبنیان امکان میداد نیروهای کلیدی خود را به جای اعزام به یگانهای نظامی، در قالب خدمت سربازی در همان شرکت حفظ کنند. مزیتی که برای بسیاری از استارتآپها و شرکتهای فناوری، در شرایط کمبود نیروی متخصص و در میانه موج مهاجرتی که سالهاست به زخمی عمیق برای اکوسیستم فناوری تبدیل شده، حیاتی به شمار میرفت.
بر اساس گفته برخی مدیران شرکتهای دانشبنیان به پیوست، با وجود اعلام تمدید طرح، تا ماهها پس از انتشار این خبر عملاً هیچ فرایند اجرایی در سامانههای مرتبط باز نشده بود.
شواهد نشان میدهد ریشه این ابهامات به فعال شدن محدودیتهای مرتبط با شرایط جنگی بازمیگردد. در نظام وظیفه، بسیاری از معافیتها و امتیازهای ویژه اساساً برای دوران صلح تعریف شدهاند و در شرایط جنگی یا وضعیتهای امنیتی خاص امکان تعلیق یا محدودسازی آنها وجود دارد. به نظر میرسد امریه شرکتهای دانشبنیان نیز مشمول همین منطق شده باشد.
پیگیریهای پیوست از معاونت علمی نیز نشان میدهد تعلیق یا لغو امریههای دانشبنیان در شرایط جنگی در چارچوب مقررات نظام وظیفه صورت گرفته است؛ هرچند این معاونت همزمان در حال رایزنی برای جلوگیری از توقف امریه سربازان نخبه است. با وجود این، هنوز جزئیات حقوقی این محدودیتها بهصورت رسمی و شفاف اعلام نشده و احتمال میرود در تفاهمنامه میان معاونت علمی و نیروهای مسلح بندی وجود داشته باشد که اختیار تعلیق یا محدودسازی اجرای طرح را در شرایط خاص به ستاد کل نیروهای مسلح میدهد.
طبق گفته یکی از مدیران شرکتهای دانشبنیان یکی از نیروهای کلیدی این شرکت که در حوزه تحلیل داده فعالیت میکند و بیش از دو سال در مجموعه حضور داشته، پس از طی کامل مراحل اداری، پرداخت هزینههای مرتبط، تکمیل پرونده و دریافت تأییدیههای لازم برای اعزام اردیبهشتماه، در نهایت به خدمت اعزام شده اما تنها چند روز پس از ورود به پادگان متوجه شده است که سهمیه امریهای برای او در نظر گرفته نشده و باید خدمت عادی خود را ادامه دهد. گویا ستاد کل تنها بخشی از ظرفیت امریههای آن دوره را پذیرفته و مقرر شده تعدادی از مشمولان برای ماه بعد تمدید یا جابهجا شوند. مسئلهای که به گفته فعالان اکوسیستم نه شفاف است، نه قابل پیشبینی و نه الزاماً برای همه مشمولان قابل اجرا.
همزمان شرکتها میگویند نیروهایی که برای دورههای بعدیِ اعزام از جمله تیرماه، در صف امریه قرار دارند نیز با ابهام مشابهی روبهرو هستند و هنوز مشخص نیست آیا فرایند آنها به نتیجه خواهد رسید یا خیر.
منبع
