افشای اسناد مالی جدیدی از روابط مایکروسافت و اوپن‌‌ای‌آی: هزینه اجرای مدل‌ها بیشتر از درآمدشان است

پس از یک سال پرهیجان از معاملات، جذب سرمایه و گمانه‌زنی‌ها درباره عرضه اولیه سهام، فشار نظارتی روی وضعیت مالی اوپن‌ای‌آی تشدید شده است. اسناد جدیدی که توسط وبلاگ‌نویس فناوری اد زایتـرون منتشر شده، تصویری روشن‌تر از درآمد و هزینه‌های محاسباتی این شرکت طی دو سال گذشته ارائه می‌دهد و براساس این داده‌‌ها می‌توان گفت که نه تنها اوپن‌ای‌آی هنوز با سوددهی فاصله زیادی دارد، بلکه بخش هزینه‌هایی که باعث زیان‌دهی آن شده تنها به زیرساخت محدود نمی‌شود و شرکت همچنان هزینه‌ای بیشتر از ورودی پول مدل‌های خود را صرف تامین توان رایانشی مورد نیاز انها می‌کند.

به گزارش پیوست،‌ طبق اسنادی که زایترون فاشک کرده مایکروسافت در سال ۲۰۲۴ حدود ۴۹۳.۸ میلیون دلار از محل سهم‌ درآمدی خود در اوپن‌ای‌آی کسب سود کرده است. این رقم در سه‌ فصل نخست ۲۰۲۵ به ۸۶۵.۸ میلیون دلار افزایش یافته است.

اوپن‌ای‌آی طبق گزارش‌ها حدود ۲۰ درصد از درآمد خود به مایکروسافت پرداخت می‌کند، هرچند این درصد از سوی هیچ‌یک از دو شرکت تایید نشده است. اما جالب اینجاست که مایکروسافت هم حدود ۲۰ درصد از درآمدهای بینگ و سرویس Azure مبتنی بر محصولات اوپن‌ای‌آی را به این شرکت بازمی‌گرداند.

منابع آگاه به تک‌کرانچ می‌گویند ارقام منتشرشده «سهم خالص» درآمدی مایکروسافت را نشان می‌دهد، نه سهم ناخالص را؛ به‌عبارت دیگر، پرداخت‌های مایکروسافت به اوپن‌ای‌آی بابت بینگ و Azure پیش از گزارش‌دهی داخلی کسر می‌شوند.

با فرض سهم ۲۰ درصدی، می‌توان حدس زد که درآمد اوپن‌ای‌آی در ۲۰۲۴ حداقل ۲.۵ میلیارد دلار بوده و در سه‌ فصل اول ۲۰۲۵ حداقل ۴.۳۳ میلیارد دلار را ثبت کرده است.

گزارش‌های پیشین خبرگزاری اینفورمیشن نیز رقم درآمد ۲۰۲۴ را حدود ۴ میلیارد دلار و درآمد نیمه اول ۲۰۲۵ را ۴.۳ میلیارد دلار اعلام کرده بودند.

با این حال، سم آلتمن هم به تازگی تصریح کرده بود که درآمد شرکت «بسیار بیشتر» از ۱۳ میلیارد دلار در سال است و می‌تواند تا پایان سال به نرخ درآمدی سالانه ۲۰ میلیارد دلار برسد؛ او حتی دستیابی به ۱۰۰ میلیارد دلار تا سال ۲۰۲۷ را نیز دور از انتظار ندانست.

هزینه‌های سرسام‌آور اجرای مدل‌ها

بر اساس تحلیل زایتـرون مدل‌های هوش مصنوعی اوپن‌ای‌آی سرسام آورد است که البته با تفکر رایج در صنعت نیز همخوانی دارد. براساس این بررسی، هزینه اجرای مدل‌ها در سال ۲۰۲۴ حدود ۳.۸ میلیارد دلار بوده و این هزینه طی ۹ ماه نخست ۲۰۲۵ به ۸.۶۵ میلیارد دلار افزایش یافته است.

تقریبا تمام این هزینه‌ها به‌صورت نقدی پرداخت شده و این درحالی‌ است که هزینه آموزش مدل‌ها عمدتا با اعتبارات ابری مایکروسافت انجام می‌گیرد.

اوپن‌ای‌آی در گذشته تقریبا تمام توان رایانشی خود را از Azure شرکت مایکروسافت تامین می‌کرد، اما اکنون با CoreWeave، اوراکل، AWS (بخش ابری آمازون) و گوگل کلود نیز قرارداده‌هایی را به امضا رسانده است اما براساس قرارداد شرکت همچنان API خود را در انحصار مایکروسافت نگه می‌دارد.

گزارش‌های پیشین هزینه کل محاسبات اوپن‌ای‌آی را در سال ۲۰۲۴ حدود ۵.۶ میلیارد دلار و «بهای تمام‌شده درآمد» شرکت را در نیمه اول ۲۰۲۵ حدود ۲.۵ میلیارد دلار برآورد کرده بودند.

این داده‌ها نشان می‌دهد هزینه اجرای مدل‌های اوپن‌ای‌آی ممکن است از درآمد آن بیشتر باشد؛ موضوعی که احتمالا بحث‌ درباره حباب هوش مصنوعی را دوباره داغ می‌کند.

اگر غول مدل‌های هوش مصنوعی همچنان در اجرای مدل‌های خود زیان‌ده باشد، سوال‌های بزرگی درباره پایداری سرمایه‌گذاری‌های میلیاردی در دیگر شرکت‌های این حوزه ایجاد می‌شود.

اوپن‌ای‌آی فعلا از اظهار نظر در رابطه با این داده‌ها خودداری کرده و مایکروسافت نیز به درخواست تک‌کرانچ برای اظهارنظر پاسخ نداده است.