رئیس سازمان فضایی: ایران توسعه اینترنت ماهواره‌ای را با مشارکت بین‌المللی دنبال می‌کند

به گزارش پیوست، حسن سالاریه، رئیس سازمان فضایی ایران و معاون وزیر ارتباطات در نشست خبری با اشاره به جایگاه فناوری فضایی در مدیریت کشور گفت: ماهواره‌ها، چه در حوزه سنجش از دور و چه در حوزه ارتباطات، دیگر یک فناوری لوکس یا صرفا تحقیقاتی نیستند و به یکی از نیازهای اساسی کشورها تبدیل شده‌اند. به گفته او، هرچه دسترسی به تصاویر دقیق‌تر و به‌روزتر و همچنین ارتباطات فضایی گسترده‌تر فراهم شود، امکان تصمیم‌گیری دقیق‌تر و مدیریت کارآمدتر در بخش‌های مختلف اقتصادی و اجرایی کشور نیز افزایش پیدا می‌کند.

سالاریه درباره برنامه ایران برای توسعه اینترنت ماهواره‌ای گفت: ارائه خدمات اینترنت مبتنی بر ماهواره از طریق منظومه‌های مدار پایین زمین (LEO) به دلیل ماهیت بین‌المللی این خدمات، نیازمند همکاری و مشارکت با سایر کشورهاست.

او توضیح داد: سازمان فضایی و وزارت ارتباطات در حال توسعه سکوها و پلتفرم‌های ماهواره‌ای مورد نیاز این حوزه هستند و یکی از پروژه‌های مهم در این زمینه، ماهواره «ناهید ۲» و نسخه ارتقایافته آن است که بخشی از فناوری‌های مورد نیاز برای این مسیر را توسعه خواهد داد.

سالاریه تاکید کرد: یک ماهواره به‌تنهایی امکان ارائه خدمات پهن‌باند در مقیاس بین‌المللی را ندارد و برای ارائه چنین خدماتی باید منظومه‌ای از ماهواره‌ها در مدار پایین زمین مستقر شود. توسعه سکوی ماهواره‌ای، خدمات و فناوری‌های مرتبط با این پروژه در دستور کار قرار دارد و ایران این برنامه را از طریق مشارکت با کشورهایی که علاقه‌مند به همکاری هستند، دنبال می‌کند.

رئیس سازمان فضایی ایران گفت: یکی از اهداف این برنامه، ارائه خدمات اینترنت ماهواره‌ای هم در داخل کشور و هم در بازارهای بین‌المللی است، اما تحقق این هدف بدون مشارکت‌های بین‌المللی امکان‌پذیر نیست. ارائه خدمات پهن‌باند با یک یا چند ماهواره برای یک کشور به‌تنهایی عملیاتی نیست.

سالاریه با اشاره به تجربه شرکت‌های فعال در این حوزه گفت: شرکت‌هایی که امروز خدمات اینترنت ماهواره‌ای را در مقیاس جهانی ارائه می‌کنند، بر پایه سرمایه‌گذاری‌های بزرگ بین‌المللی و همکاری شرکای متعدد شکل گرفته‌اند. به گفته او، در توسعه منظومه‌های پهن‌باند مدار پایین، مشارکت‌های بین‌المللی حتی از جنبه فناوری نیز اهمیت بیشتری دارد و این موضوع در برنامه‌های سازمان فضایی قرار گرفته است.

او توسعه ماهواره‌های سنجشی و مخابراتی را یک ضرورت برای ایران دانست و گفت: توسعه این زیرساخت‌ها نقش مستقیمی در ارتقای کیفیت مدیریت، سیاست‌گذاری و ارائه خدمات دارد و به همین دلیل سازمان فضایی این حوزه را با جدیت دنبال می‌کند.

سالاریه بخش دیگری از سخنانش را به وضعیت صنعت فضایی پس از جنگ اختصاص داد و گفت: با وجود شرایط خاصی که کشور در هفته‌های گذشته تجربه کرده است، صنعت فضایی نه متوقف شده و نه از مسیر توسعه خارج شده است. به گفته او، ممکن است برخی پروژه‌ها در مقاطعی با دشواری یا تأخیر روبه‌رو شوند، اما این شرایط به معنای توقف فعالیت‌های فضایی نیست.

او توضیح داد: بخش عمده دانش فضایی کشور کاملا بومی است و همین موضوع باعث شده وابستگی صنعت فضایی به خارج از کشور محدود باشد. اتکا به توان داخلی امکان ادامه پروژه‌ها را حتی در شرایط بحرانی فراهم کرده است.

سالاریه صنعت فضایی ایران را صنعتی «به‌روز و سرحال» توصیف کرد و گفت: یکی از ویژگی‌های این صنعت، توزیع ظرفیت‌ها میان مجموعه‌های مختلف است. امروز شرکت‌های خصوصی متعددی در ساخت ماهواره، زیرسامانه‌ها و تجهیزات فضایی فعالیت می‌کنند و بخش‌های مختلف صنعت فضایی در نقاط گوناگون کشور مستقر هستند.

او تاکید کرد: آسیب دیدن یک یا چند ساختمان به معنای توقف صنعت فضایی نیست، زیرا این صنعت بر شبکه‌ای از شرکت‌ها، پژوهشگاه‌ها، دانشگاه‌ها و مراکز مختلف متکی است و ظرفیت‌های آن در سراسر کشور توزیع شده است. آسیب‌هایی که در برخی بخش‌ها ایجاد شده به تدریج جبران و جایگزین خواهد شد.

رئیس سازمان فضایی همچنین از حمایت دولت برای ادامه فعالیت‌های فضایی خبر داد و گفت: وزیر ارتباطات بر ادامه بدون توقف پروژه‌ها تأکید کرده است. او همچنین به دیدار مسئولان صنعت فضایی با معاون اول رئیس‌جمهور پس از آتش‌بس اشاره کرد و گفت رویکرد دولت نسبت به ادامه مسیر صنعت فضایی، حمایتی و امیدوارکننده است.

سالاریه در ادامه به یکی از برداشت‌های رایج درباره صنعت فضایی پرداخت و گفت: برخلاف تصور عمومی، این صنعت صرفا صنعتی پرهزینه نیست، بلکه نسبت بازدهی آن به میزان سرمایه‌گذاری بسیار بالاست. مطالعات بین‌المللی نیز نشان می‌دهد سرمایه‌گذاری در صنعت فضایی چندین برابر بازگشت اقتصادی و مدیریتی ایجاد می‌کند، هرچند بخش مهمی از این بازگشت در قالب اعداد مالی مستقیم قابل اندازه‌گیری نیست و در بهبود حکمرانی، افزایش بهره‌وری و جلوگیری از خسارت‌های اقتصادی خود را نشان می‌دهد.

به گفته او، اگر صنعت فضایی بازده اقتصادی نداشت، شرکت‌های خصوصی و کشورهای مختلف برای توسعه منظومه‌هایی متشکل از صدها ماهواره سرمایه‌گذاری نمی‌کردند. امروز بسیاری از کسب‌وکارهای بزرگ جهان بر پایه خدمات فضایی شکل گرفته‌اند و ایران نیز باید بیش از گذشته به سمت توسعه بازار خدمات فضایی و تبدیل توان فناورانه به خدمات و درآمد حرکت کند.

سالاریه ادامه داد: صنعت فضایی ایران به دلیل اتکا به فناوری بومی، یکی از بهینه‌ترین صنایع کشور محسوب می‌شود و نسبت اثرگذاری آن بر اقتصاد، مدیریت و خدمات عمومی بسیار بیشتر از میزان سرمایه‌گذاری انجام‌شده است. او گفت کشور از مرحله دستیابی به فناوری فضایی عبور کرده و اکنون زمان آن رسیده است که دستاوردهای این فناوری در حکمرانی، اقتصاد و زندگی روزمره مردم بیش از گذشته دیده شود.

سالاریه در ادامه نشست خبری، آخرین وضعیت پروژه‌های ماهواره‌های مخابراتی کشور را تشریح کرد و گفت توسعه این ماهواره‌ها یکی از محورهای اصلی برنامه‌های سازمان فضایی در سال ۱۴۰۵ است. به گفته او، ماموریت اصلی ماهواره‌های مخابراتی انتقال داده است و بسته به حجم داده و پهنای باند مورد نیاز، این ماهواره‌ها به‌صورت منفرد یا در قالب منظومه‌های ماهواره‌ای مورد استفاده قرار می‌گیرند.

او با اشاره به ماموریت ماهواره «ناهید ۲» گفت: این ماهواره نخستین ماهواره مخابراتی کشور است که طراحی و ساخت آن در مجموعه وزارت ارتباطات و توسط پژوهشگاه فضایی ایران انجام شده است. مردادماه امسال نخستین سالگرد پرتاب «ناهید ۲» خواهد بود و این ماموریت یکی از مهم‌ترین دستاوردهای صنعت فضایی کشور به شمار می‌رود.

سالاریه گفت «ناهید ۲» در مدار پایین زمین قرار گرفته و نخستین آزمون‌های عملیاتی آن در سال گذشته انجام شد. بخش عمده این آزمون‌ها با موفقیت همراه بود و تجربه‌های حاصل از این مأموریت اکنون مبنای طراحی و توسعه نسل جدید ماهواره‌های مخابراتی قرار گرفته است.

او از ادامه طراحی و ساخت نسخه ارتقایافته «ناهید ۲» خبر داد و گفت این پروژه از سال گذشته و همزمان با آغاز مأموریت «ناهید ۲» آغاز شده و روند توسعه آن در سال ۱۴۰۵ نیز ادامه خواهد داشت. به گفته سالاریه، نسخه ارتقایافته این ماهواره علاوه بر برخورداری از قابلیت‌های فنی بیشتر، امکان ارائه خدمات در قالب منظومه‌های ماهواره‌ای را نیز برای کشور فراهم خواهد کرد.

رئیس سازمان فضایی ایران سپس به پروژه «ناهید ۳» پرداخت و گفت این ماهواره به عنوان نسل بعدی ماهواره‌های مخابراتی کشور، هم‌اکنون در مرحله طراحی قرار دارد و ساخت برخی زیرسامانه‌های اصلی آن، از جمله سامانه‌های پیشرانش و تراسترها، آغاز شده است.

او توضیح داد: «ناهید ۳» برای ارائه خدمات در مدار زمین‌آهنگ طراحی می‌شود؛ مداری که در ارتفاع حدود ۳۶ هزار کیلومتری از سطح زمین قرار دارد و این امکان را فراهم می‌کند که یک ماهواره به‌تنهایی محدوده وسیعی را تحت پوشش خدمات مخابراتی قرار دهد. به گفته او، برخلاف ماهواره‌های مدار پایین که معمولاً برای ارائه خدمات نیازمند فعالیت در قالب منظومه‌های چندماهواره‌ای هستند، در مدار زمین‌آهنگ به تعداد کمتری ماهواره نیاز است.