اهمیت و جایگاه هوش مصنوعی پس از دو جنگ اخیر در کشور بیش از گذشته مطرح شده است و تنشهای نظامی و بحرانهای کسبوکاری باعث شده است تا استراتژی و رویکرد فعالان اقتصادی نسبت به این فناوری تغییر کند. کارشناسان حوزه فناوری و اقتصادی کشور معتقدند هوش مصنوعی میتواند نقش سهگانه سپر، سلاح و رادار را برای کسبوکارها ایفا کند.
بهگزارش پیوست، مهدی محمدی، رئیس انجمن فناوری و نوآوری ایران در همایش «هوش مصنوعی در بحران» وضعیت کشور برای کسبوکارها را دوره بیثبات و پر نوسانی دانست که نباید صرف نگاهها روی تابآوری باشد. زیرا که در این صورت توانی برای توسعه و بهرهوری اتفاق نمیفتد. از نگاه او استراتژی و برنامههای صاحبان کسبوکار و کارآفرینان باید با توجه به محیط متخاصم موجود و سیل سریع و پرتغییر انقلاب هوش مصنوعی طراحی و تدوین شود.
طبق گفته او اقتصاد و ارکان اقتصادی کشور در حال حاضر و با مفروض دانستن بهبود شرایط با دو ابرچالش روبهرو هستند. انقلاب هوش مصنوعی و تغییر پارادیم خلق ارزش از سمت جهان و ناترازی انرژی.
رئیس انجمن نوآوری و فناوری ایران هوش مصنوعی را قدرت سهگانهای معرفی کرد که میتواند با استفاده از ابرازها و بهرهمندی از کارکردهای آن خطرات ابرچالشهای را تقلیل داد. به گفته او هوش مصنوعی به صورت همزمان میتواند سپری برای محافظت، سلاحی برای خلق ارزش جدید و راداری برای کنترل و پایش کسبوکار باشد. با این نگاه بهرهوری افزایش یافته و رویکرد کسبوکارها از تابآوری خارج میشود. بازآفرینی عملیات اصلی، بازتعریف تجربه مشتری، تکامل مدلهای کسبوکار و شکلگیری اکوسیستم جدید کار و امنیت چهار نقشی است که هوش مصنوعی در پروژه کسبوکارهای بازی میکند.
محمدی با اشاره به سرعت تغییرات و نوسانهای متعدد کشور گفت: در چنین فضای متخاصمی، کسبوکارها باید بجنگند و برای این جنگیدن به سپر احتیاج دارند، باید حمله کنند و برای آن به ابزار نیاز دارند، باید روند فعالیت را رصد کنند که برای آن به رادار نیاز دارند. همه اینها را میتوان با هوش مصنوعی تامین کرد.
او همچنین در تعریف و توضیح سیستمهای پادشکننده گفت: سیستم های پادشکننده سیستمهایی هستند که از بحران تغدیه کرده و منجر به توسعه کسبوکارها میشود. در این مفهوم سازمان و کسبوکارها در بحران نه تنها از بین نمیروند و تاب آورند بلکه به الگوهای جدید کسبوکاری هم تبدیل میشوند. این رویکرد و نسخهای است که باید در فضای کسبوکاری ایران پس از جنگ عملی شود.
رئیس انجمن نوآوری و فناوری ایران در ادامه صحبتهای خود به این سهگانه جزئیتر پرداخت و گفت که هوش مصنوعی در نقش سپر میتواند در حوزههای امنیت سایبری تاثیرگذار بوده و پایداری ایجاد کند. محمدی نقش سلاح هوش مصنوعی را در زمینههای اتوماسیون هوشمند و شخصیسازی کردن محصولات و خدمات دانست و کارکرد راداری این فناوری را در تصمیمگیری مبتنی بر داده و کار از دور هوشمنمد کسبوکارها عنوان کرد.
طبق گفته محمدی تا سال ۲۰۳۰ حدود ۳۰۰ میلیون شغل که عمدتا در راس هرم مهارت هستند یا از بین میروند یا شکلشان تغییر میکند. این بدین معناست که ما شاغلان و فعالانی میخواهیم که نسبت به استفاده از هوش مصنوعی آگاهی و توانایی داشته باشند. کسبوکارهایی که از هوش مصنوعی استفاده نمیکنند تنها ۱۸ ماه با حذف شدن از عرصه رقابت فاصله دارند.
جای خالی حکمرانی هوشمند
کامران باقری، مدیرعامل اسمایلینو در همایش «هوش مصنوعی در بحران» عنوان کرد که هوش مصنوعی یک فناوری نیست بلکه عنصری فناوریساز است. او همچنین اشاره کرد که این فناوری میتواند در زمینههایی چالشبرانگیزی از جمله ضعف مدیریتی، کاهش چشمگیر سرمایه انسانی در بدنه حکمرانی، پراکندگی داده و فرآیندهای فرسوده نقشی موثر و کارآمد ایفا کند. طبق گفته کامرانی هوش مصنوعی این قابلیت را دارد تا با فهم داده، حافظه فراگیر و یادگیری مداوم فرصت بسیاری خوبی برای بهبود حکمرانی ایجاد کند.
از نظر مدیرعامل اسمایلینو فساد نتیجه مستقیم طراحی بد سیستم است که هوش میتواند با ثبت داده و نظارت و در دسترس ساختن الگوها، دیگر جرئتی برای انجام فساد باقی نگذارد. او گفت: همانطور که مفهوم جنگ تغییر یافته، مدیریت کشور هم عوض شده است. ایران را نمیتوان با روشهای قرن ۲۱ اداره کرد. البته جنگ بسیار به فهم این موضوع کمک کرد.
او افزود: هوش مصنوعی طی چند وقت اخیر شکل و شمایل بازارها را تغییر داده و درحال از بین بردن مرز جغرافیایی در عرصه اقتصاد و تجارت است. بهگونهای که مشاغلی مانند روان درمانی، گرافیست، آژانس تبلیغات، وکالت و مشاوره مالی از بازارهای محلی به سطح جهانی رسیدهاند.
در مسیر هوش مصنوعی؛ از جنگ تا امنیت
رحمان قهرمانپور، تحلیلگر روابط بینالملل هم در بخش دیگری از رویداد گفت: دورانی درحال آغاز است که عاملیت جدیدی به نام هوش مصنوعی در کنار انسان، فکر میکند. اکنون در وضعیتی بهسر میبریم که کمابیش هوش مصنوعی به قدرت و فناوری سرنوشتسازی تبدیل شده است که میتوان نشانههای این تاثیرگذاری را در تلاش و جایگاه چین و آمریکا برای استفاده و ارتقا آن در لایههای مختلف اقتصادی، امنیتی و سیاسی مشاهده کرد.
قهرمانپور اشاره کرد که سیاست بینالملل در ۲۰۰ الی ۳۰۰ سال گذشته تابع جنگهای مختلفی بوده است.
او به استفاده اوکراین از هوش مصنوعی در جنگ اشاره کرد و تجزیه و تحلیل اطلاعات این کشور در کنار توان نظامی را شاخصهای موثر در افزایش تابآوری آنها دانست و گفت که این مورد نشان میدهد هوش مصنوعی تا چه اندازه در این جنگ اهمیت یافته است. او همچنین فاجعه مدرسه میناب را نکتهای دانست که اگر عامل و قدرت انسانی پشت هوش مصنوعی نباشد و نتواند آن را کنترل کند تعداد چنین اتفاقات دردناکی بیشتر خواهد شد. قهرمانپور معتقد است هوش مصنوعی، جنگ و بازدارندگی هستهای را دستخوش تغییراتی کرده است. بهگفته او ارزش سلاح هستهای به سری و محرمانه بودن آن است اما اتصال به سیستمها و استفاده از فناوریهای متعدد باعث بهخطر افتادن اصلیترین ویژگی توان هستهای و اطلاعات مرتبط با آن شده است.
قهرمانپور همچنین عنوان کرد که ظهور سلاحهای استراتژیک غیرهستهای در حجم و اندازه متوسط اما با نفوذ عمیق و شدید که در جنگهای اخیر مورد استفاده قرار گرفتهاند یکی دیگر از کارکردهای هوش مصنوعی در جریان جنگ هستند که مرز میان سلاح و جنگ متعارف و نامتعارف را مخدوش میکند.
او افزود: هنگامی که معادلات قدرت در سیاست بینالمللی تغییر میکند مسئله تامین امنیت نیز تحت تاثیر قرار میگیرد. در این جا نقش هوش مصنوعی پررنگ است و تهدیدی برای امنیت دولتها بهشمار میآید. انتشار عمدی اطلاعات غلط، دخالت در انتخابات و جهتدهی به افکار عمومی در پلتفرمهای جهانی از جمله مصادیقی بود که قهرمانپور در رابطه با ایجد تهدید هوش مصنوعی نسبت با امنیت دولتها مطرح کرد. از نگاه او کشورهایی که نتوانند به این فناوری دست پیدا کنند در تامین امنیت خودشان به مشکل خواهند خورد.
او بر این باور است که تجارت هوش مصنوعی برخلاف ۵ الی ۶ سال گذشته در حال امنیتی شدن است. زیرا که آمریکا و چین از اقتصاد این فناوری بهره امنیتی میبرند و نمیخواهند این جایگاه و قدرت را از دست بدهند. کاهش صادرات تجهیزات، افزایش قیمت تعرفهها و محدودیت دسترسی منطقهای از جمله اقدامات این کشورها در راستای تقویت جایگاه خود بهعنوان قدرت هوش مصنوعی در جهان است. قهرمان پور با اشاره به تحقیقات و برآوردهای مختلف اشاره کرد در ۴۰ مورد مرتبط با هوش مصنوعی چین در جایگاه بالاتری از آمریکا ایستاده است.
سیدمحمدحسین خلیلی، سردبیر هوشیو در همایش «هوش مصنوعی در عصر بحران» به نقش و اهمیت فناوریهای مختلف، بهویژه هوش مصنوعی در جریان جنگها از جنگ جهانی دوم گرفته تا جنگ اخیر آمریکا و ایران پرداخت. از نگاه او استفاده از هوش مصنوعی و رباتهای مختلف در جنگ ۱۲ روزه تقریبا بیسابقه بود که همین عامل منجر به پیچیده شدن فرآیند جنگ شده بود. طبق گفته خلیلی، بهطور کلی استفاده از هوش مصنوعی در جنگها منجر به فشردهسازی زنجیره کشتار، گذر از تسلیحات گرانقیمت به انبوهی از تسلیحات ارزانقیمت و تسلیحاتی شدن دادهها شده است. از نظر او سوگیری اتوماسیون و پرتعداد شدن تسلیحات خودکار از جمله پیامدهای منفی و نگرانکننده ورود هوش مصنوعی به جریان جنگ است.
منبع
