زیرساختهای دیجیتالی ایران تاب حملات سایبری مداومی که تشدید شده است را ندارد. در واقع به گفته متخصصان این حوزه زیرساختهای دیجیتالی ایران در دیروز جا ماندهاند و در حالی که حملات سایبری امروز و فردا از راه رسیدهاند، زیرساختهای دیجیتال ایران در گذشته جا ماندهاند. آنها هشدار میدهند ادامه این وضعیت، امنیت، پایداری و آینده اقتصاد دیجیتال کشور را با تهدیدات جدی مواجه میکند.
به گزارش پیوست، مازیار نوربخش، مدیرعامل هلدینگ هوگر هم با تایید شدت یافتن حملات سایبری درباره تابآوری وضعیت زیرساختهای دیجیتال کشور میگوید: «زیرساخت دیجیتالی کشور به خاطر اتفاقاتی که از سالهای گذشته تجربه کرده و تا کنون هم مداومت داشته، با مشکلات زیادی روبهرو است. بسیاری از بخشها بهروز نشدهاند و افزایش ظرفیتها به موقع صورت نگرفته است. طولانی شدن تامین تجهیزات، کمبود و گرانی آنها، آسیبپذیری زیرساختها را تشدید کرده و وضعیت نامناسبی را رقم زده است. فرآیند تامین تجهیزات چه در حوزه تولید و چه در حوزه بازرگانی، طولانی شده است و تجهیزات آنطور که برای نوسازی و توسعه بازار لازم است، عرضه نمیشوند. متاسفانه همه این عوامل زیرساختها را هم در حوزههای پردازشی، ذخیرهسازی، بکاپ و بازیابی همچنان آسیبپذیر کرده است.»
به عقیده نوربخش اولین و مهمترین مانع این مسیرتحریمها و تنشهایی است که ایران در روابط با دنیا دارد. او در این باره میگوید: «تا وقتی این وضعیت ادامه داشته باشد، اوضاع در کوتاهمدت بهتر نخواهد شد. میتوان اولویت کوتاهمدت را به واردات و تامین تجهیزات مورد نیاز داد، اما اینها فقط راهکارهای مقطعی هستند.ضمن اینکه نباید از اهمیت به زیرساختهای مورد نیاز برای هوش مصنوعی غافل شد. با آمدن هوش مصنوعی، اهمیت زیرساختها بیش از پیش شده و تامین آنها در شرایط فعلی بسیار دشوار شده است. این کمبود باعث عقبافتادگی ما از موجهای نوآوری شده که واقعا نگرانکننده است.»
با ابزارسایبری دیروزی نمیتوان به جنگ حملات امروزی رفت
مسعود مقیمی مدیرعامل داروگ هم با تایید تداوم حملات سایبری میگوید: «اگر بخواهیم صادقانه وضعیت زیرساخت دیجیتال کشور را ارزیابی کنیم، باید بپذیریم که هنوز با شرایطی که بتوان آن را تابآوری واقعی نامید، فاصله قابلتوجهی داریم. گرچه نهادهای رگولاتوری و دستگاههای نظارتی سالهاست بر ضرورت تقویت تابآوری دیجیتال تاکید میکنند اما این پیشرفت یکنواخت نبوده است. بهطور کلی، وضعیت صنایع پولی و مالی بهتر است، در حالی که متاسفانه بسیاری از صنایع غیرمالی از زیرساختهای مناسبی برخوردار نیستند.»
مدیرعامل داروگ با اشاره به تغییر الگوی تهدیدات پس از کرونا و ظهور مدلهای جدید نفوذ سایبری اضافه میکند: «با وجود تفاوتهایی که میان صنایع مختلف وجود دارد، هنوز در بانک، بورس، بیمه یا تلکام، فاصله زیادی با زیرساخت دیجیتال تابآور داریم. ریشه بخشی از این ضعفها در تصمیمسازیهاست و یکی از مهمترین چالشها، کیفیت تصمیمات و استراتژیها در حوزه زیرساختهاست. امروز فاصله معناداری بین مدیران ارشد و متخصصان فنی وجود دارد، گویا با دو جزیره جداگانه روبهرو هستیم که زبان یکدیگر را بهخوبی نمیفهمند.»
به گفته مقیمی اما در زمینه تابآوری دیجیتال، بهویژه در پنج تا شش سال اخیر، این فاصله بهطور محسوسی افزایش یافته است. او در این باره توضیح میدهد: «این فاصله در سالهای اخیر بیش و بیشتر شده است اما این موضوع نیاز به بررسی دارد که چرا چنین شکافی ایجاد شده، این موضوع نیازمند بررسی جدی است. چالشی که ما را به مهاجرت گسترده نیروی انسانی متخصص میرساند. مهاجرت باعث شده توان مغز افزاری کشور نه تنها رشد نکندکه حتی کاهش هم داشته باشد. این مشکل مستقیما بر امنیت و پایداری زیرساختهای دیجیتال اثر گذاشته است.»
موضوعی که مارال میرزایی مدیرعامل موسسه آموزشی ارژنگ هم آن را به ضعف جدی در بحث آموزش مرتبط میداند. اینکه در سالهای اخیر به خاطر تحریمها امکان انتقال دانش و ورود نخبگان به کشور مسدود شده است. میرزایی در این باره به پیوست میگوید: «بهدلیل تحریمها و ریسکهای موجود، همکاری با اساتید خارجی سختتر شده، گرچه مسیرها کاملا بسته نیست اما آنچه بیش از پیش به آن نیاز داریم، تغییر نگاه و پذیرش استانداردهای بینالمللی در آموزش است تا ارتقای آموزش تخصصی و افزایش تابآوری سایبری محقق شود. بدون یک بازنگری جدی و بلندمدت در مدل آموزش کشور، تابآوری سایبری ممکن نیست.»
به گفته او، موج تازه تهدیدات سایبری باعث شده بسیاری از سازمانها بهطور مقطعی به تقویت امنیت و زیرساختهای خود توجه کنند، اما آموزش موضوعی «یکشبه» نیست و نیازمند برنامهریزی مستمر و بیننسلی است. او تشریح میکند: «در سالهای اخیر بخش بزرگی از نیروی متخصص کشور بهدلیل مهاجرت از کشور خارج شدهاند و بخش عمده فعالان این حوزه را از دست دادهایم و همین موضوع یک شکاف عمیق میان فارغالتحصیلان دانشگاهی و نیروهای باتجربه ایجاد کرده است. شکافی که تنها از مسیر آموزش هدفمند و کاربردی قابل ترمیم است. نسل جدید به مدلهای نوین آموزشی نیاز دارد. آموزش سنتی پاسخگوی نیازهای امروز امنیت سایبری نیست و دانشگاهها، آموزشگاهها و سیاستگذاران باید با یک عزم جدی، مدل آموزش کشور را متحول کنند تا در مواجهه با بحرانهای آینده دچار شوک نشویم.»
او وضعیت کنونی آموزش را نگرانکننده توصیف کرده و میدهد: «سرانه آموزش در شرکتهای بزرگ فناوری دنیا چند هزار دلار است، اما در ایران این عدد حتی به ۱۵۰ دلار هم نمیرسد. این فاصله یک زنگ خطر جدی است. فشارهای اقتصادی باعث شده آموزش در سبد خانوار و حتی در برنامههای سازمانی به حداقل برسد و بسیاری از شرکتها به آموزشهای عمومی و کمهزینه بسنده کنند. آموزش به کارکنان نباید هزینه تلقی شود چون آموزش یک سرمایهگذاری استراتژیک است. اگر نیروی انسانی را شریک تجاری خود بدانیم، راحتتر میتوانیم برای توانمندسازی او هزینه کنیم.»
با ابزارسایبری دیروزی نمیتوان به جنگ حملات امروزی رفت
منبع
