صنعت فضایی ایران به گفته وزیر ارتباطات به مرحلهای رسیده که روزی تنها یک آرزو بود و اکنون در حوزههای سنجشی و مخابراتی به بلوغ قابل قبول دست یافته است. به گفته وزیر دفاع، حاکمیتها در حوزه فضا در حال نقض شدن هستند و اگر نخواهیم در حکمرانی دچار مشکل شویم، باید این واقعیت را بپذیریم که اقدامات فعلی در حوزه فضا کافی نیست.
به گزارش پیوست، در مراسم روز ملی فناوری فضا، ستار هاشمی، وزیر ارتباطات با تاکید بر بلوغ نسبی صنعت فضایی کشور در حوزههای سنجشی و مخابراتی، اقتصاد فضا را محور سیاستهای دولت چهاردهم دانست و از آمادگی این وزارتخانه برای سرمایهگذاری بیشتر در توسعه ارتباطات فضاپایه خبر داد.
وزیر ارتباطات با تاکید بر اهمیت کار تیمی گفت: یکی از مهمترین درسهایی که آموختهام، نقش کلیدی کار تیمی در پیشبرد اهداف است. متاسفانه این نگاه که آشپز که دوتا شد، آش یا شور میشود یا بینمک در ذهنها جا افتاده و به نوعی زیرساخت کار تیمی را تضعیف کرده است، در حالی که در صنعت فضایی چنین نگاهی وجود ندارد.
هاشمی ادامه داد: یکی از مهمترین درسهایی که در سندها و برنامههای فضایی کشور تجربه کردهایم، اهمیت کار تیمی و همافزایی است؛ موضوعی که خلا آن در بسیاری از حوزهها احساس میشود. فعالیتهای فضایی بهطور کلی در دو حوزه اصلی سنجشی و مخابراتی قابل دستهبندی است. خوشبختانه در هر دو حوزه، کشور از مرحله توسعه فناوری عبور کرده و به بلوغ قابل قبولی دست یافته است؛ نمونه آن تصاویر ماهواره پایا و پرتاب موفق ماهواره مخابراتی ناهید ۲ است که با مشارکت پژوهشگاه فضایی ایران و بیش از ۳۰ شرکت دانشبنیان به ثمر نشسته است.
وزیر ارتباطات با بیان اینکه ماهواره ناهید ۲ نخستین ماهواره مخابراتی بومی ایران در باند Q محسوب میشود، اشاره کرد: با وجود این موفقیتها، ما هنوز در ابتدای مسیر توسعه صنعت فضایی قرار داریم، اما با ظرفیتهای علمی، صنعتی و انسانی کشور، دستیابی به اهداف بلندمدت این حوزه کاملا در دسترس است.
او در ادامه به تکالیف برنامه هفتم پیشرفت اشاره کرد و گفت: بر اساس ماده ۶۵ این برنامه، وزارت ارتباطات مکلف است همه روستاهای بالای ۲۰ خانوار را به ارتباطات باکیفیت متصل کند. تاکنون حدود ۸۰ درصد این روستاها متصل شدهاند، اما در مناطق صعبالعبور، توسعه زیرساختهای زمینی ممکن نیست و ناگزیر باید از ظرفیت ارتباطات فضاپایه و ماهوارههای مخابراتی استفاده کنیم.
هاشمی اقتصاد فضا را محور اصلی سیاستهای دولت چهاردهم دانست و ادامه داد: چه در حوزه ماهوارههای سنجشی و چه مخابراتی، اقتصاد و نیاز واقعی در کشور وجود دارد. برای تحقق این هدف باید هم دقت و تفکیکپذیری ماهوارهها افزایش یابد و هم به سمت توسعه منظومههای ماهوارهای حرکت کنیم تا امکان دریافت داده و تصویر بهصورت پیوسته و لحظهای فراهم شود.
او همچنین با اشاره به مراکز فضایی سلماس و چناران تاکید کرد: این مراکز امکان افزایش زمان ارتباط با ماهوارهها را فراهم میکنند، اما راهکار اصلی برای پوشش پایدار و لحظهای، توسعه منظومههای ماهوارهای است؛ مسیری که باید هم با تکیه بر توان داخلی و هم از طریق همکاریهای بینالمللی و انتقال فناوری دنبال شود.
در این مراسم، حسن سالاریه، رئیس سازمان فضایی ایران، با اشاره به دستاوردهای اخیر صنعت فضایی کشور گفت: بخش مهمی از تحولات این صنعت در قالب اولینها رقم خورده که از نظر راهبردی برای ایران اهمیت دارد.
او با اشاره به تثبیت ماهوارهبر سیمرغ ادامه داد: سیمرغ امروز توان تزریق چندصد کیلوگرم محموله به مدار ارتفاع پایین را دارد؛ قابلیتی که برای ماهوارههای سنجشی و مخابراتی در کلاس جرمی ۲۰۰ تا ۳۰۰ کیلوگرم، که بخش عمده ماهوارههای فعال دنیا را تشکیل میدهند، حیاتی است. این توانمندی در آذرماه سال گذشته با پرتاب موفق نخستین بلوک انتقال مداری بومی سامان ۱ تثبیت شد؛ پروژهای که با همکاری مشترک وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح، سازمان صنایع هوافضا و پژوهشگاه فضایی ایران به ثمر نشست.
رئیس سازمان فضایی ایران، پرتاب ماهواره ناهید ۲ در مردادماه امسال را دومین رویداد مهم صنعت فضایی کشور دانست و گفت: این ماهواره محصول مشترک پژوهشگاه فضایی ایران و شبکهای از شرکتهای دانشبنیان است و نقش کلیدی در توسعه ارتباطات، بهویژه در مناطق صعبالعبور، فاقد زیرساخت زمینی، حوزههای دریانوردی و خطوط هوایی دارد.
سالاریه همچنین به پرتاب سهگانه ماهوارههای ذفر ۲، کوثر و پایا در هفتم دیماه اشاره کرد و گفت: این رویداد نشاندهنده تنوع و بلوغ صنعت فضایی کشور است؛ امروز بخش خصوصی، دانشگاهها و بخشهای دولتی بهصورت همزمان وارد عرصه ماهوارهسازی شدهاند و این رقابت سالم موجب شتاب توسعه فناوری و انتقال دانش شده است.تستهای مداری فرآیندی دقیق و زمانبر است که چند هفته تا چند ماه طول میکشد. پس از حدود یک ماه، بخش عمدهای از تستهای عملکردی با موفقیت انجام شده و ماهواره پایا بهطور کامل تستهای زیرسامانهای خود را پشت سر گذاشته است. نخستین تصاویر این ماهواره نیز امروز رونمایی میشود.
رئیس سازمان فضایی ایران از پیشرفت منظومه ماهوارهای باند باریک شهید سلیمانی خبر داد و گفت: در سال گذشته دو پرتاب آزمایشی زیرمقیاس انجام شده و بخش عمدهای از زیرسامانهها با موفقیت ارزیابی شدهاند. پرتابهای اصلی این منظومه از سال آینده آغاز خواهد شد.
او همچنین به توسعه زیرساختهای زمینی اشاره کرد و گفت: توسعه مراکز کنترل، دریافت داده و تصویر با شتاب خوبی در حال انجام است و پایگاه فضایی چابهار بهعنوان یک زیرساخت راهبردی، امکان دستیابی به مدارهای خورشیدآهنگ و شیبدار را برای پرتابگرهای بومی فراهم میکند. فاز نخست این پایگاه به اتمام رسیده و با آمادهشدن پرتابگر و ماهواره، نخستین پرتاب از آن انجام خواهد شد.
در بخش دیگری از این مراسم، عزیز نصیرزاده، وزیر دفاع با تاکید بر افزایش نقش فضا در ابعاد مختلف زندگی جوامع بشری گفت: فضا به حوزهای تبدیل شده که بهطور مستقیم با سیاستگذاری و حکمرانی کشورها مرتبط است و نقش فناوری در این عرصه روزبهروز پررنگتر میشود. در بسیاری از حوزهها پیشتر به فضا کمتوجهی شده و همین موضوع فاصله قابلتوجهی میان کشورها ایجاد کرده است. امروز فضا به یک محیط ژئوپلیتیک جدید تبدیل شده و دسترسی به فناوریهای فضایی میتواند قدرتطلبی کشورها را تشدید کند.
وزیر دفاع با تاکید بر ضرورت نگاه امنیتی به فضا توضیح داد: حاکمیتها در حوزه فضا در حال نقض شدن هستند و اگر نخواهیم در حکمرانی دچار مشکل شویم، باید این واقعیت را بپذیریم که اقدامات فعلی در حوزه فضا کافی نیست.
نصیرزاده با اشاره به ضرورت کاهش فاصله ایران با کشورهای پیشرو گفت: در حوزه فضایی نمیتوان با سرعت عادی حرکت کرد. این حوزه نیازمند کار با شتاب بالا است و نباید اجازه دهیم کشور در فضا عقب بماند یا با حکمرانی عقبافتاده مواجه شود.
همچنین مسعود پزشکیان، رئیسجمهوری، در پیامی به مناسبت روز ملی فناوری فضا، این روز را یادآور عزم متخصصان ایرانی در توسعه یکی از پیچیدهترین و پیشرفتهترین حوزههای علم و فناوری دانست و در پیامی گفت: عزم دولت چهاردهم، توسعه فناوری فضایی در عرصههای مختلف و تمرکز بر همافزایی میان بازیگران این صنعت برای تسریع در تثبیت فناوریها و تکمیل پروژههای زیرساختی است.
او در این پیام بر توسعه بخش خصوصی، انگیزهبخشی به سرمایهگذاران و گسترش زیستبوم خدمات مبتنی بر دادههای فضایی تاکید و از تلاش فعالان صنعت فضایی کشور قدردانی کرد.
منبع
