به گفته شاهرخی، تمرکز بر روستاها ریشه در همان ایده «دموکراتیزهکردن صنعت مالی» دارد. او ادامه میدهد: کسی که در روستاست نه دسترسی آسان به بانک دارد، نه میتواند ۶ ماه سپردهگذاری کند، نه ضامن ملکی ارائه دهد و نه اصلاً در بسیاری از روستاها کارمند رسمی وجود دارد که ضمانت بدهد.باید سراغ اصلاح ریشهای رفت و منبع اشتغال را در همان روستا تقویت کرد. تیم ایفا قبل از هر تصمیم، طرح را دقیق ارزیابی میکند. توانمندی فرد، شرایط محلی و توجیه اقتصادی بررسی میشود، آموزش و مشاوره داده میشود.
شاهرخی اضافه میکند:حالا بدون دریافت چک و ضمانتنامههای سنگین، نرخ بازگشت تسهیلات در ایفا به ۹۷.۲ درصد رسیده؛ رقمی که حتی از میانگین جهانی بالاتر است. او یادآوری میکند که این نرخ در سال ۱۳۹۸، یعنی ابتدای کار، فقط ۷۶ درصد بوده و ۲۴ درصد تسهیلات عملاً سوخت میشده، اما امروز این عدد به زیر ۳ درصد رسیده است. ایفا هر دو سال یکبار پایداری طرحها را پایش میکند تا ببیند کسبوکارها هنوز فعال هستند یا نه. آخرین ارزیابی در اردیبهشت امسال نشان داده ۹۳ درصد طرحها همچنان برقرارند. این ادعا صرفاً عدد نیست، چون همه طرحها روی وبسایت قابل مشاهدهاند.
او ادامه میدهد: تا امروز ۴۷۴۹ طرح به ایفا ارسال شده که از میان آنها ۲۷۰۰ طرح تأمین مالی شدهاند؛ رد شدن بقیه طرحها معمولاً بهدلیل نداشتن توجیه اقتصادی، ناتوانی فرد یا ملاحظات محیطزیستی بوده است. ایفا اکنون در ۲۶۸ روستا فعال است و با ۱۲۸ رابط محلی کار میکند. افرادی مورد اعتماد مثل دهیار، معلم یا عضو شورا که آموزش میبینند و بهعنوان نماینده محلی عمل میکنند. تعداد روستاهای محل فعالیت ۲۶۸ روستا و مبلغ تامین شده تا کنون ۸.۵۶ میلیارد تومان و تعداد ایفایاران ۶۳۹۸ نفر بودهاند.
نرخ موفقیت بازپرداخت حمایت ها در سال ۱۴۰۴ عدد ۹۷ درصد و نرخ پایداری شغلهایی که بعد از دو سال پابرجا بودهاند ۹۳ درصد بوده است.
سارا شاهرخی همچنین در پاسخ به پیوست درباره مدل درآمدی ایفا میگوید: یکی از هدفهای اصلی این پلتفرم از ابتدا این بوده که به کمکهای داوطلبانه وابسته نماند تا بتواند نیروی انسانی حرفهای و پایدار جذب کند. چون اگر قرار است شفافیت و اثرگذاری واقعی اتفاق بیفتد، یک خیریه پلتفرمی ناچار است منابع درآمدی مشخص و آشکار داشته باشد.
او توضیح میدهد: وقتی یک حامی وارد پلتفرم میشود و تصمیم میگیرد به طرحی کمک کند، پلتفرم بهصورت شفاف بین ۷ تا ۱۰ درصد، بسته به نوع طرح، به این عدد اضافه میکند. این مبلغ اضافه دقیقاً برای پوشش هزینههای اجرایی ایفاست. از سفرهای میدانی و ارزیابی طرحها گرفته تا توسعه زیرساخت فنی. ایفا میتوانست مثل بسیاری از خیریهها بخشی از همان مبلغ اصلی را کسر کند، اما ترجیح داده این هزینه را جداگانه و آشکار دریافت کند تا اصل پول حامیان بدون کموکاست به دست مجریان طرحها برسد.
شاهرخی میگوید علاوه بر این کارمزد شفاف، ایفا بخشی از هزینههای خود را از محل سرمایهگذاری تامین میکند. در برخی طرحها، بهجای وام یا کمک بلاعوض، ایفا وارد مشارکت میشود. برای مثال در یک طرح زنبورداری که نیاز به سرمایه حدود ۲۰۰ میلیون تومان داشته، ایفا با نرخهایی پایینتر از بازار و بهصورت مشارکتی وارد شده تا اصل سرمایه و سود آن در یک بازه زمانی مشخص به چرخه بازگردد. به گفته او، این مدل شبیه همان رویکرد «سرمایهگذاری صبور» است که امروز در دنیا بهعنوان شکل جدیدی از کار خیر شناخته میشود.
او اضافه میکند که بخش کوچکی از هزینههای ایفا نیز از طریق حمایت شرکتها و اسپانسرها تأمین میشود، اما در مجموع حدود ۷۰ درصد هزینههای اجرایی پلتفرم از منابع داخلی خود ایفا تأمین میشود و این استقلال مالی کمک کرده که ایفا بتواند بدون فشار بیرونی، روی استانداردها، ارزیابی دقیق طرحها و کیفیت اجرا تمرکز کند.
بنیانگذار ایفا همچنین درباره نهاد ناظر ایفا به پیوست میگوید: ایفا یک سازمان مردمنهاد غیرانتفاعی و غیردولتی است که مجوز خود را از وزارت کشور دریافت کرده است. ایفا از ابتدا تلاش نکرده نقش بانک یا نهاد وامدهنده را بازی کند، بلکه صرفاً بستری ایجاد کرده تا مردم بتوانند به یکدیگر قرض بدهند. در این مدل، پول بهصورت خیریه از حامیان دریافت میشود اما به شکل قرضالحسنه در اختیار متقاضیان قرار میگیرد. یکی از تفاوتهای کلیدی این مدل، چرخهپذیری منابع است. وقتی یک وام بازپرداخت میشود، مبلغ آن وارد کیف پول حامی میشود و او میتواند دوباره همان پول را به فرد یا طرح دیگری اختصاص دهد. به این ترتیب، یک مبلغ ثابت بهجای مصرف شدن، بارها در چرخه حمایت میچرخد و میتواند به چند نفر کمک کند. به گفته او، همین منطق چرخشی است که ایفا را از مدلهای خیریه مصرفمحور جدا میکند و آن را به سمت اثرگذاری پایدار سوق میدهد.
منبع
