واردکنندگان کالاهای آیتی با چالشهای متعددی مثل کمبود ارز مواجه هستند اما در ۱۲ روز جنگ رژیم جنایتکار اسرائیل و ایران این چالشها شدت گرفت. باوجود اینکه سازمان نصر در روزهای ابتدایی جنگ از وزیر صمت درخواست کرده بود به فرایند ترخیص تجهیزات زیرساختی سرعت بخشیده شود، اما نهتنها این اتفاق رخ نداد؛ بلکه چالشها بیشتر هم شد. معطلیهای طولانی در تخصیص ارز، پیچیدگیهای گمرکی و بیتوجهی دولت به این حوزه از اصلیترین چالشهای این حوزه است. مسئولان سازمان نظام صنفی رایانهای هشدار میدهند که ادامه این روند به حذف شرکتهای قانونی و افزایش قاچاق منجر میشود.
به گزارش پیوست، واردات کالاهای آیتی در ۱۲ روز جنگ به سختی انجام شد. به گفته فعالان این حوزه اگر شرایط به این همین شکل پیش برود، بازار کالاهای زیرساختی آیتی به سمت قاچاق میرود و در بازار کمبود ایجاد میشود. در خصوص کمبود ارز رئیس کارگروه گمرک کمیسیون تامین کالای فناوری اطلاعات سازمان نصر تهران، سهیل ترکان گفت: موضوع تخصیص ارز از نیمه دوم سال گذشته و سه ماه اول امسال وجود داشته و در این شرایط تغییری نکرده است. برخی از پروندههای ما از آبان ماه سال گذشته تا الان در صف تخصیص ارز بوده است؛ اگر تخصیص داده نشود سایر چالشها تشدید میشود. برخی از پروندهها بالای ۲۰۰ روز در صف تخصیص ارز معطل ماندهاند.
ترکان با تاکید بر اینکه چالش واردات کالاهای آیتی در این شرایط فقط مختص کمبود ارز نیست توضیح داد: اگر تخصیص هم انجام شود روند گمرک نه تنها آسان نشده، بلکه سختتر هم شده است. کالاها در روند استاندارد و ممیزی گمرک معطل میشوند و درنهایت اگر همه اینها حل شود نیز ماشین به راحتی از جنوب به سمت تهران حرکت نمیکند.
در همین مورد نائب رئیس کمیسیون تولید سازمان نصر تهران، مسعود معزینیا گفت که بیشتر شرکتها از فعالیت در حوزه آیتی پشیمان هستند زیرا همه مسائل امنیتی شده است. مقصر این شرایط واردکنندگان نیستند. در همه کشورها واردات انجام میشود و کالاها کنترل و بررسی میشود که مشکل امنیتی نداشته باشد اما در ایران واردات با چالش انجام میشود. فکر میکنند اگر به نیروهای انتظامی و ارتشی واگذار کنند شرایط بهتر میشود.
او تاکید کرد که در تخصیص ارز هم اتفاق مثبتی نیفتاده است. ما برای تامین ارز نمیتوانیم از بازار آزاد خرید کنیم و فروشندهای نیز حاضر به فروش ارز نیست. دولت نه تنها فعالیتی در این خصوص نکرده، بلکه بخش خصوصی را نادیده میگیرد و درحال حاضر نیز بخشنامههای دستوری انجام میشود.
رئیس کمیسیون تامین تجهیزات کالای فاوا سازمان نظام صنفی رایانهای استان تهران، مسعود شکرانی در این مورد گفت: علیرغم تعاملاتی که با وزارت صمت داشتیم اتفاقی که برای تسهیل واردات باید میافتاد، انجام نشده است. موضوع نبود ارز یک بیماری مزمن شده است زیرا از سال ۱۳۹۷ درگیر این چالش هستیم که سهمیه واردکنندگان کالاهای آیتی مخصوصا تامین زیرساخت کمتر شده است و این سهمیهها به هیچ عنوان جوابگوی نیاز کشور نیست. حملههایی که انجام میشود یا حتی قطع و وصل سیستم به دلیل قدیمی بودن سختافزار است و برای پایداری و بهروزرسانی سیستم روشی اتخاذ نشده است.
مزیت واردات به صورت قانونی کمرنگ شده است
به نظر میرسد در چنین شرایطی بازار به مرور با کمبود مواجه میشود یا بیشتر محصولات به صورت قاچاق وارد کشور میشود زیرا واردات به صورت قانونی چالش زیادی دارد. رئیس کارگروه گمرک در کمیسیون تامین کالا و تجهیزات فناوری اطلاعات گفت: در شرایطی که راههای واردات به صورت قانونی در کشور بسته میشود و مزیتی برای ورود قانونی وجود ندارد واردات غیررسمی انجام میشود و شهرهای مرزی واردات را انجام میدهند در این شرایط سیستم پست کشور هم فعالیت میکند و کالا را بدون ارائه اسناد و مدارک حمل میکند.
او تاکید کرد که اگر بعدتر یک قاچاقچی تجهیزات آیتی را به بانکها بفروشد هم نباید تعجب کرد زیرا راههای قانونی آن بسته است و با این شرایط فعالان قدیمی و باسابقه باید از این حوزه خداحافظی کنند.
طبق گفته ترکان، حوزه آیتی دغدغه دولت نیست زیرا دولت معتقد است که کالایی مثل زیرساخت بانکی زیرمجموعه کالای لوکس است؛ نگاه دولت به این موضوع غلط است زیرا کالای آیتی لوکس نیست و تمام زیرساختهای کشور روی کالای آیتی میچرخد درنتیجه دولت نمیتواند بگوید کالای آیتی اولویت نیست اما واقعیت این است که این کالا در اولویت ارزدهی دولت نیست مثلا برای واردات موبایل بودجه مشخصی در نظر گرفته شده است اما به کالاهای آیتی هیچ بودجهای تعلق نگرفته است.
به نظر میرسد در چنین شرایطی وضعیت تولیدکنندگان و واردکنندگان تفاوت چندانی ندارد؛ به گفته ترکان، تنها تفاوت این است که اگر واردکننده هشت ماه در صف تخصیص ارز باشد، تولیدکننده ۶ ماه در صف تخصیص ارز خواهد بود اما شرایط مشابه یکدیگر است.
رئیس کمیسیون تامین تجهیزات کالای فاوا سازمان نظام صنفی رایانهای استان تهران گفت که بارها به وزیر صمت، رئیس مخابرات، رئیسجمهور و معاون اول ایشان پیشنهادهایی ارائه داده شده است اما در دوران جنگ به آن توجه نشد. ارجاعاتی داده شده است اما اتفاق مشخصی در این خصوص نیفتاد و نتیجهای نداد. در چنین شرایطی باید به دنبال راهکارهای زودبازده و سریع باشیم.
در نهایت رئیس کارگروه گمرک در کمیسیون تامین کالا و تجهیزات فناوری اطلاعات نصر تهران نیز درباره وضعیت شرکتهای آیتی در آینده تاکید کرد که اگر تا انتهای سال ۱۴۰۴ دولت برای این فرایند برنامهای نداشته باشد، افق روشنی در انتظار ما نخواهد بود. شرکتهای زیادی در حوزه نگهداری و تامین سختافزار از بازار حذف میشوند. بسیاری از شرکتها درحال تعدیل نیرو هستند زیرا در چنین شرایطی نمیتوانند کالا وارد کنند.
حالا باید دید که آیا دولت در شرایط ویژه کشور برنامهای برای تسریع واردات کالاهای آیتی و زیرساختی دارد یا همچنان قرار است وضعیت به همین شکل پیش برود.
منبع
